Verzet binnen kabinet tegen afspraak over referendum

BUSSUM, 2 OKT. Binnen het kabinet is verzet gerezen tegen de afspraak die premier Kok en de twee vice-premiers Dijkstal en Van Mierlo eerder hebben gemaakt over het correctief referendum.

Minister Jorritsma (verkeer en waterstaat) maakte zaterdag op een partijbijeenkomst van de VVD duidelijk er nog niet van overtuigd te zijn dat ook grote infrastructurele projecten, de zogenoemde planologische kernbeslissingen, onderwerp kunnen zijn van een referendum. Het gaat volgens haar erg lang duren als eerst de gebruikelijke inspraakrondes worden gehouden, daarna het parlement beslist en dan nog eens een referendum volgt.

Staatssecretaris Vermeend (financiën) heeft al gewaarschuwd om belastingwetten niet onder het referendum te laten vallen. “Als belastingen wel onderwerp van referenda worden, kan ik de uitslag al voorspellen”, zo heeft Vermeend diverse keren laten weten.

VVD-leider Bolkestein zei zaterdag alleen met het referendum akkoord te kunnen gaan, “daar waar het referendum het minste schade kan aanrichten”. Dat betekent ook in zijn ogen dat planologische kernbeslissingen en belastingwetgeving uitgezonderd moeten worden. Hij wees er op dat referenda over het algemeen een conserverende werking op de besluitvorming hebben. “Mensen kunnen tegen stemmen zonder een alternatief te hoeven aangeven”, zo zei hij.

Vice-premier Dijkstal verdedigde zaterdag het akkoord tussen Kok, Van Mierlo en hemzelf. Hij benadrukte nog eens dat zijn partij gehouden is zich aan het regeerakkoord te houden; het referendum afwijzen of het middel dusdanig uitkleden dat er in de praktijk weinig van overblijft, is er dus niet bij. Met enige aarzeling gaf Dijkstal echter toe dat ook hij er nog niet van overtuigd is dat planologische beslissingen zoals over Schiphol of de Betuwelijn onderwerp van een referendum kunnen zijn.

VVD-leider Bolkestein haalde zaterdag verder uit naar staatssecretaris A. Nuis (D66, cultuur). Volgens Bolkestein treedt Nuis niet krachtdadig genoeg op in de omroeppolitiek. “Nuis speelt viool terwijl Hilversum in brand staat”, zei hij onder verwijzing naar allerlei ontwikkelingen in de commerciële media.