Ontslag van trainer was enige oplossing bij ziek Feyenoord

EINDHOVEN, 2 OKT. Er moest iets gebeuren. Feyenoord spendeerde miljoenen aan een nieuwe kampioensploeg, maar staat na zeven competitieronden al tien punten achter op koploper Ajax. Dus kreeg trainer Willem van Hanegem vanmiddag zijn congé. Het was een logische besluit van voorzitter Jorien van den Herik. Van Hanegem en zijn assistent Geert Meijer bleken ook met een stel nieuwe aankopen niet in staat om het heilige vuur binnen het elftal aan te steken.

Nog erger dan het ontbreken van pure kwaliteit in vergelijking met PSV was gisteravond in Eindhoven het gemis aan felheid en vechtlust. Het zieke Feyenoord speelde net zoals zijn trainer Van Hanegem op de bank zat, als een zoutzak. Het zal de laatste jaren niet vaak zijn voorgekomen dat Feyenoord in een topduel niet één gele kaart kreeg. Er werden aan Rotterdamse zijde in negentig minuten tijd slechts achttien overtredingen gemaakt, waarvan bijvoorbeeld Van Gobbel als bewaker van Ronaldo er maar één voor zijn rekening nam. Dat is een keurig aantal, maar het past niet bij deze speler.

Ronald Koeman, gehaald als de nieuwe leider, deed na de veelzeggende 3-0 nederlaag tegen PSV geen moeite zijn ontgoocheling te verbergen en noemde het klasseverschil met de concurrent uit Eindhoven ontluisterend. “We zijn aan het begin van de competitie blijkbaar te enthousiast en te overmoedig geweest. Nu blijkt dat we niet zo'n goed elftal hebben”, was het keiharde oordeel van de geschrokken veteraan.

Willem van Hanegem riep, zoals elke doorsnee-trainer dat zou doen, dat het tijd kost om een nieuwe ploeg op te bouwen. Die tijd was hem echter niet gegund. Eerder zei Van den Herik al: “Een speler als Koeman trek je niet aan als je niet onmiddellijk prestaties verlangt. (...) We hebben geen tijd.” De voorzitter wilde gisteravond bij het verlaten van het PSV-stadion nog niet veel zeggen. Maar wat Van den Herik wel zei, liet aan duidelijkheid niets te wensen over. “Ik zie dat er te weinig rendement is.” En wat nu? “Ik ben aan het nadenken.”

Dat heeft hij afgelopen nacht gedaan. Het moet Van den Herik snel duidelijk zijn geworden dat het zo niet langer kon. Hij wist dat er grote onvrede binnen de selectie heerste over Van Hanegem. De trainer zou vooral te weinig communiceren met zijn spelers, luidt de klacht. Daardoor zouden de spelers niet weten waar ze aan toe zijn. Vorig seizoen kwam het tot een uitspatting na een artikel in een voetbalweekblad, maar dat conflict werd in de kiem gesmoord. Sindsdien keken de spelers wel uit om hun mening in het openbaar te spuien. Ze waren bang voor represailles.

Van den Herik heeft uiteindelijk nog lang gewacht met het wegsturen van Van Hanegem. De ex-international is nog steeds populair bij veel Feyenoord-supporters. De voorzitter weet ook dat zijn besluit op protesten zal stuiten. Er was na het debâcle van Eindhoven echter geen andere oplossing meer voorhanden.

De kersverse international Trustfull had twee weken geleden na de verloren wedstrijd tegen FC Utrecht een aanvaring met Van Hanegem nadat deze hem in het openbaar was afgevallen. Bosz fungeerde toen als vredestichter. De trainer zette verder ook zijn totale spelersgroep in zijn hemd door Koeman té intelligent voor de anderen te noemen. Alleen Glaucio zou volgens Van Hanegem op het denkniveau van de libero zitten. De Braziliaan is langdurig geblesseerd geweest, maar nu hij hersteld is wordt hij ook nog niet opgesteld. Hij zat tegen PSV niet eens op de bank. Dat komt vreemd over. Feyenoord heeft weliswaar een overvloed aan buitenlanders, maar als Glaucio zo goed met Koeman kan samenspelen had er desondanks een plek voor hem moeten worden ingeruimd.

Van Hanegem kon zich niet net zoals vorig jaar blijven verschuilen achter de opmerking dat zijn spelers “voetbalintelligentie” missen. Hij had als trainer natuurlijk alle recht om zijn dikbetaalde spelers te bekritiseren. Maar de manier waarop dat gebeurt is vaak weinig tactvol en gelukkig. Als voorbeeld: na de wedstrijd tegen FC Utrecht gaf Van Hanegem aan dat de Pool Iwan niet naar hem had geluisterd, omdat “de buikgriep hem blijkbaar in zijn oren was geslagen”. Het zijn gevatte opmerkingen, waarmee hij de lachers op zijn hand kreeg. Voor de betreffende speler was het echter minder leuk. Het is op zich bewonderenswaardig dat Van Hanegem altijd zichzelf is gebleven en altijd precies zei wat hij dacht. Maar als trainer is soms de nodige diplomatie gewenst.

Het is toevallig dat er in '91 ook na een nederlaag tegen PSV (6-0) een einde kwam aan de periode van het duo Bengtsson/Verbeek. Drie dagen na het duel kwam het ontslag. Het was tevens het begin van het tijdperk Wim Jansen en indirect dat van Van Hanegem die in '92 door zijn voormalige ploeggenoot naar De Kuip werd gehaald. Het leverde Feyenoord in het eerste seizoen meteen het eerste kampioenschap sinds 1984 op. Later volgde er een breuk tussen technisch directeur Jansen en trainer Van Hanegem. Toeval of niet, Feyenoord haalde daarna nooit meer het oude niveau.

Van den Herik wachtte deze keer niet zo lang met zijn besluit. Dat geeft aan hoe duidelijk de zaken lagen. Het is geen schande dat een club en een trainer na drie jaar afscheid van elkaar nemen. Dat komt vaker voor in de voetballerij. Feyenoord is toe aan een nieuw gezicht voor de groep. Iemand die de spelers kan inspireren. Van den Herik wilde vanmiddag nog niets zeggen over kandidaten voor de opvolging van Van Hanegem. Leo Beenhakker zou een mogelijkheid zijn. Feyenoord en hij hebben altijd naar elkaar gelonkt, maar de trainer die er geen geheim van maakt in De Kuip te willen werken is nu werkzaam in Turkije.

    • Hans Klippus