Leger in Nigeria nog drie jaar aan de macht

LAGOS, 2 OKT. De 'sterke man' van Nigeria, generaal Sani Abacha, heeft gisteren aangekondigd dat het leger in zijn land nog drie jaar aan de macht blijft.

Abacha zei dit in een toespraak ter gelegenheid van de 35ste herdenking van de onafhankelijkheid van Nigeria. Abacha's uitspraken zijn in zijn land met teleurstelling ontvangen. Westerse diplomaten reageerden echter positief op Abacha's besluit om de doodstraffen tegen enkele vermeende samenzweerders niet te laten voltrekken.

Abacha nam zijn besluit om het leven van de veertien samenzweerders te sparen onder zware druk uit Europa, de Verenigde Staten en Afrika. De veertien maken deel uit van een groep van ruim 40 burgers en militairen die door een geheim militair tribunaal zijn veroordeeld omdat zij een staatsgreep tegen Abacha zouden hebben voorbereid. Wat voor straffen de vermeende samenzweerders nu krijgen bleef onduidelijk na Abacha's rede. “Daar valt kennelijk nog over te onderhandelen”, concludeerde een diplomaat.

Aanvankelijk had de generaal nog vier jaar aan de macht willen blijven, melden bronnen in Nigeria. Tijdens geheim overleg vorige week in Genève tussen een hoge Amerikaanse en Nigeriaanse delegatie deed deze laatste echter de toezegging het overgangsprogramma tot drie jaar in te korten. Westerse diplomaten in Lagos noemen de overgang van militair naar burgerbestuur echter nog steeds veel te lang. “Het had in anderhalf jaar gekund”, meende een van hen gisteren. Ook het voortduren van de gevangenschap van de waarschijnlijke winnaar van de presidentsverkiezingen in 1993, Moshood Abiola, stelt de diplomaten teleur. In zijn rede gaf Abacha niet aan wanneer Abiola op vrije voeten wordt gesteld. Ook over de instelling van een overgangsregering van burgers deed hij geen uitspraken.

Westerse landen stelden indertijd beperkte sancties in tegen het Nigeriaanse militaire regime, zoals een verbod op bezoeken van Nigeriaanse ministers en militairen. “Abacha lijkt net genoeg concessies te hebben gedaan aan de internationale gemeenschap om nieuwe Westerse sancties te voorkomen”, aldus een diplomaat. Een collega van hem zei echter: “De dreiging van nieuwe sancties is nog steeds niet van tafel. Abacha heeft geen moedige rede gehouden, we zullen de druk niet verminderen.”

Volgens een nog goed te keuren nieuwe grondwet zullen voor de komende 30 jaar de functies van president, vice-president, premier en voorzitters van het Huis van Afgevaardigden en de Senaat rouleren tussen afgevaardigden van zes regio's in het land. Dit is een concessie aan politici uit het zuiden (waar Abiola vandaan komt), die zich ergeren aan de traditionele dominantie van noorderlingen in het landsbestuur.

In de zuidelijke metropool Lagos, waar de oppositie tegen Abacha het meest uitgesproken is, reageerden inwoners negatief op de lang verwachte rede. “Dit hebben we al zo vaak gehoord van militaire bestuurders in Nigeria”, zei een inwoner. “Ze houden zich toch nooit aan hun beloften. Abacha zal er alles aan doen om het overgangsprogramma zo lang mogelijk te rekken.” De advocaat en mensenrechtenactivist Gani Fawehinmi zei: “Abacha heeft opnieuw tijd gewonnen, hij heeft bewezen niet geïnteresseerd te zijn in democratie.”