Jury VS: blinde sjeik is schuldig aan komplot

WASHINGTON, 2 OKT. Tien moslim-fundamentalisten onder wie de blinde Egyptische sjeik Oman Abdel Rahman zijn gisteren door een Amerikaanse federale jury schuldig bevonden aan samenzwering tot een golf van terreuraanslagen in New York.

De Amerikaanse autoriteiten hebben onmiddellijk de veiligheidsmaatregelen op vliegvelden verscherpt. De vrees voor vergeldingsacties is groot, ook al in verband met de ondertekening van het Palestijns-Israelische vervolg-autonomie-akkoord, en gezien het bezoek dat de paus deze week aan de Verenigde Staten brengt wil men geen risico's nemen.

Na een proces dat acht maanden heeft geduurd en na een week intern beraad oordeelde de jury gisteren in New York dat sjeik Omar Abdel Rahman en de negen anderen inderdaad hebben samengezworen om onder andere het World Trade Center, het hoofdkwartier van de Verenigde Naties en twee verkeerstunnels onder de Hudson op te blazen, een en ander om de regering in Washington te dwingen haar Midden-Oostenpolitiek te wijzigen. Alleen op het World Trade Center is daadwerkelijk een aanslag gepleegd, waarbij in februari 1993 zes doden en ruim 1.000 gewonden vielen.

Bovendien zouden ze de Egyptische president, Mubarak, hebben willen vermoorden, toen die in 1993 op bezoek was in de VS. Een van de tien is daarnaast schuldig bevonden aan de moord, in 1990, op de militante rabbijn Meir Kahane in New York. Eerder was hij door een jury in de deelstaat New York van die moord vrijgesproken. De advocaten van de tien hebben aangekondigd in beroep te gaan.

De tien worden niet beschuldigd van het uitvoeren van de bomaanslag op het World Trade Center in New York. Daar zijn vorige jaar maart al vier mannen voor veroordeeld; twee wachten in die zaak nog op berechting. Wel zijn de tien schuldig bevonden aan samenzwering met de daders. Die aanslag maakte in de Verenigde Staten grote indruk omdat opeens de kwetsbaarheid van Amerikaanse doelen voor buitenlandse terroristen aan het licht kwam. Enkele maanden later deed de FBI de eerste arrestaties in deze zaak.

Sjeik Omar Abdel Rahman (57), die als het brein achter de samenzwering wordt gezien, kan levenslang krijgen wanneer in januari de straffen bekend worden, evenals de moordenaar van rabbijn Kahane. De rest krijgt 20 tot 30 jaar. Via zijn advocaat reageerde de sjeik met de mededeling dat hij niet de eerste is die veroordeeld is wegens zijn geloof, en dat hij ook de laatste niet zal zijn.

Centraal in het proces stond de politie-informant en kroongetuige Salem, een voormalig officier van het Egyptische leger die in 1987 naar de VS emigreerde. Deze Salem, die in het verleden veel gelogen heeft over zijn achtergrond, infiltreerde in de groep en maakte heimelijk opnamen van de samenzweerders. De advocaten betoogden dat Salem een agent provocateur was, die handelde in opdracht van de Egyptische regering. Kairo zou de politieke ideeën van de sjeik, die onder andere preekte in moskeeën in Brooklyn, zo gevaarlijk vinden dat hij onschadelijk gemaakt moest worden.

In de rechtszaak zijn veel video- en audiobandjes afgespeeld, onder andere van het moment waarop vijf van de beschuldigden kort voor hun arrestatie bezig waren van kunstmest en dieselolie explosieven te maken. Een toespraak van de sjeik die als bewijsmateriaal werd ingebracht, bevatte een oproep tot een jihad, een strijd tegen de vijanden van God waar hij de Verenigde Staten toe rekent. Een jihad is overigens niet noodzakelijkerwijze een gewapende strijd, het kan ook gaan om een geestelijke inspanning.

In Egypte is de sjeik in de jaren tachtig twee keer vrijgesproken van de beschuldiging dat hij de aanzet had gegeven tot de moord op president Sadat. Aan het eind van de jaren tachtig had sjeik Omar veel invloed onder Arabische guerrillastrijders die met de hulp van de Amerikaanse CIA tegen de Sovjet-troepen in Afghanistan vochten. In 1994, toen hij al in de VS verbleef, is hij in Egypte tot zeven jaar dwangarbeid veroordeeld wegens zijn rol bij een anti-regeringsdemonstratie in 1989.