Hegemonie Ajax slecht voor competitie

HEERENVEEN, 2 OKT. De overmacht van Ajax begint groteske vormen aan te nemen. De vraag is langzamerhand niet welke club de landskampioen als eerste een competitie-nederlaag zal toebrengen, maar wie doelman Van der Sar als eerste weet te passeren. In en tegen Heerenveen was Ajax gistermiddag opnieuw heer en meester en won het voor de zevende maal op rij zonder een tegendoelpunt te incasseren: 4-0.

Deze zomer voorspelde Ajax-trainer Van Gaal dat een herhaling van het succes van vorig jaar, toen de club in de competitie en de Champions League ongeslagen bleef, een utopie was. Maar ondanks het vertrek van Rijkaard, Van Vossen en Van den Brom overtreffen de Amsterdammers zichzelf. De doelcijfers (27-0) markeren de ongekende competitiestart van de landskampioen, die ook in de Champions League nog zonder nederlaag is.

In april wist Heerenveen de reputatie van Ajax nog aan het wankelen te brengen. Met snelle, opportunistische aanvallen namen de Friezen destijds binnen tien minuten een 2-0 voorsprong en ontsnapte Ajax uiteindelijk met een 3-3 gelijkspel uit de Friese hel. Maar gisteren wilde het niet spoken in het Abe Lenstra-stadion. Een herhaling van de legendarische Heerenveen-Ajax uit 1950, die de afgelopen weken het uitgangspunt vormde voor het voetbal- en theaterspektakel Abe!, zat er geen moment in.

Aan de fanatieke Friese aanhang lag het niet. Een uur voor de wedstrijd werd de spelersbus van Ajax al opgewacht. De supporters tracteerden iedere Ajacied op een hatelijkheid. 'Hé Ronald de Boer, lullen kan je wel, maar voetballen homaar'. En tegen Patrick Kluivert: 'Word je de opvolger van Schumacher in de Formule I?'

Maar na het eerste fluitsignaal van scheidsrechter Uilenberg, hadden de mannen van trainer Foppe de Haan geen antwoord op het snelle circulatiespel van de bezoekers. De tomeloze werklust van de Friezen imponeerde de Ajacieden dit keer allerminst. Met speels gemak tikten de Amsterdammers elkaar de bal toe. En nadat Edgar Davids in de elfde minuut een steekballetje van Ronald de Boer doeltreffend afrondde, was er voor de landskampioen al helemaal geen vuiltje meer aan de lucht. Het was dat Finidi George een baaldag had opgenomen (“Move quicker”, schreeuwde Davids hem herhaaldelijk toe), dat Frank de Boer een vrije trap net naast schoot en dat Litmanen vrij voor doelman l'Ami in het zijnet prikte, anders was het krachtsverschil al voor rust in doelpunten uitgedrukt.

In de tweede helft stelde Ajax vlot orde op zaken. Marc Overmars snelde in de 56ste minuut voor de zoveelste maal langs Michel Doesburg en zette vanaf de achterlijn voor. Roberto Straal, in het nauw gebracht door Nwankwo Kanu, gleed de bal in eigen doel. Even later maakte uitblinker Jari Litmanen met een volley 3-0 en bepaalde Patrick Kluivert met een bekeken schuiver de eindstand op 4-0. Als de Amsterdammers iets zorgvuldiger met de kansen waren omgesprongen, had de score nog beduidend hoger kunnen uitvallen.

Voor de spanning in de competitie begint de hegemonie van Ajax tamelijk verontrustend te worden. De landskampioen valt het eenrichtingsverkeer niet te verwijten, maar het lijkt erop dat de tegenstanders dit seizoen de moed bij voorbaat in de schoenen zinkt. Behalve in de thuiswedstrijd tegen Real Madrid is de Amsterdamse defensie dit seizoen nauwelijks op de proef gesteld. Van de slechts negen overtredingen die de Amsterdammers tegen Heerenveen begingen, kwam er slechts één op naam van een verdediger.

Volgens Foppe de Haan lag dat deels aan de scheidsrechter. “Uilenberg was partijdig”, vond de Friese coach. “Bij twijfelgevallen floot hij steeds tegen ons.” Maar de oefenmeester gaf grif toe, dat Ajax dik verdiend had gewonnen. “Ons probleem was dat Finidi, Kanu en Overmars ook zo goed verdedigden. Daardoor kregen wij geen moment de kans een fatsoenlijke aanval op te bouwen.” In de Ajax-defensie speelde Marcio Santos zijn eerste volledige competitiewestrijd voor Ajax. De Braziliaanse wereldkampioen verving Winston Bogarde. “Die vent kan voetballen”, vond De Haan. “Hij is snel, kopsterk en raakt aan de bal niet in de war.” Van Gaal was een stuk zuiniger over de sober spelende linkerverdediger in zijn commentaar: “Hij heeft redelijk gespeeld.”

Lachwekkend was het toneelstukje rond Kluivert dat in het Friese Haagje werd opgevoerd. Trainer Van Gaal (“Ik weet alles, maar zeg niks”) verwees alle vragen over de wegens zijn rijgedrag in opspraak geraakte spits naar het bestuur. Voorzitter Van Praag en penningmeester Van Os speelden echter stommetje. Overladen met Friese suikerbroden weigerden zij na afloop ieder commentaar over de uitkomst van het beraad met Kluivert. 's Avonds zou de club in een fax laten weten wat zij had besloten.

Die schriftelijke mededeling verschafte gisteravond weinig duidelijkheid over de eventuele maatregelen die de club heeft genomen. “Ajax heeft na overleg met alle betrokkenen beslissingen genomen in de zaak rond Patrick Kluivert. Ajax handelt de nasleep van de incidenten rond de international intern af”, luidde de gewichtige boodschap die de clubleiding 's middags niet wilde geven. De jonge voetballer leek zelf van alle commotie opnieuw geen last te hebben. Ogenschijnlijk frank en vrij voetballend wist hij ook bij zijn derde invalbeurt sinds het dodelijk auto-ongeluk het net te vinden.

    • Arjen Ribbens