Frankrijk voert opnieuw kernproef uit

PARIJS, 2 OKT. Frankrijk heeft vannacht zijn 206de kernproef uitgevoerd, de tweede van de huidige serie. De ondergrondse ontploffing bij het onbewoonde atol Fangataufa in Polynesië had een kracht van bijna 110 kiloton en veroorzaakte een aardbeving van 5,9 op de schaal van Richter.

De kernproef was aanzienlijk sterker dan de eerste op 5 september onder het atol Mururoa, 40 kilometer ten noordoosten van Fangataufa. De eerste had een sterkte van 20 kiloton. Hoewel de Franse autoriteiten deze keer bijzonder weinig hebben bekendgemaakt en geen pers hadden toegelaten, wordt aangenomen dat de proef van gisteren bestemd was als laatste controle op de betrouwbaarheid van de nieuwe TN-75 kernkop.

Deze nieuwe kop, met een maximale kracht van 150 kiloton, is bestemd voor de nieuwe onderzeebootklasse Le Triomphant, die vanaf midden volgend jaar het maritieme deel van Frankrijks kernmacht mede gaat vormen. Deze onderzeeërs zullen 16 met de nieuwe kop uitgeruste M-45 raketten aan boord hebben, die doelen op een afstand van zeker zesduizend kilometer kunnen bereiken.

Voorafgaand aan de tweede proef enterde de Franse marine zondag het door Greenpeace in de VS gehuurde zeilschip Manutea. Het schip bevond zich buiten de twaalfmijlszone, maar volgens de Fransen hadden zij eerder een kano onderschept waarop Greenpeace-activisten zaten. Die kano, afkomstig van de Manutea, voer binnen de Franse territoriale wateren. Greenpeace spreekt van internationale piraterij.

In Frankrijk werd gisteren in vijftig steden gedemonstreerd tegen de kernproeven. In Parijs kwamen zes- tot tienduizend mensen op de been, die onderweg van de Bastille naar de Place de la République een 'die-in' hielden: zij gingen enige tijd voor dood op het wegdek liggen. Op Tahiti, waar na de vorige proef ernstige rellen uitbraken, bleef het gisteren rustig nadat 780 gendarmes extra uit Frankrijk waren aangevoerd.

In Frankrijk zijn, afgezien van een veroordeling door de Groenen, geen politieke reacties van betekenis gegeven. Tot zover onze correspondent.

De Verenigde Staten en Japan hebben de proef veroordeeld. “De Verenigde Staten vinden deze actie spijtig. We roepen alle nucleaire machten, inclusief Frankrijk, op om af te zien van testen en het wereldwijde moratorium (op kernproeven, red.) te ondersteunen”, aldus woordvoerder van het Witte Huis Mike McCurry. Japan ontbood de Franse ambassadeur om tegen de proef protest aan te tekenen. De Japanse minister van buitenlandse zaken, Yohei Kono, zei tegen ambassadeur Jean-Bernard Ouvrieu: “U begrijpt de consistente Japanse houding niet.”

Pagina 4: Teleurstelling over Franse kernproef

De regeringen van Nieuw Zeeland en Australië hebben met verontwaardiging gereageerd op de proef. Premier Jim Bolger van Nieuw Zeeland verklaarde dat zijn eerste reactie er een was van woede en frustratie, omdat Frankrijk niet luistert naar de wereldopinie die aangeeft dat het land met de proeven moet stoppen. Minister-president Paul Keating van Australië zei dat de tweede proef tegen het gezonde verstand indruist. “De goede naam van Frankrijk in deze regio en in de gehele wereld is verder beschadigd. De proeven gaan ook in tegen de wens van 71 procent van de Fransen die willen dat de Franse regering ophoudt met kernproeven in deze regio.”

Ook een aantal Europese ministers van buitenlandse zaken heeft de tweede proef met klem veroordeeld. “We zijn zeer, zeer teleurgesteld”, aldus de Zweedse minister van buitenlandse zaken, Lena Hjelm-Wallen, “maar we zullen geen verdere actie onderenemen.” Ook haar Deense collega, Niels Helveg-Petersen, zei teleurgesteld te zijn over de test. De Britse minister van buitenlandse zaken, Malcom Rifkind, sprak geen oordeel uit over de test, maar waarschuwde er wel voor dat het zeer gevoelige onderwerp de aandacht niet mag afleiden van het belangrijkere doel, het wereldwijde verbod op kernproeven.

Pauline Green, leidster van de socialisten in het Europees Parlement, zei dat “Europa opnieuw vernederd is” en dat president Chirac talrijke pogingen om de wereldvrede naderbij te brengen heeft “geruïneerd”. (Reuter AP)