Croiset en Klamer richten theaterbedrijf op

AMSTERDAM, 2 OKT. Regisseur Hans Croiset, tot vorig jaar artistiek leider van Het Nationale Toneel in Den Haag, gaat een eigen theaterproduktiebedrijf oprichten dat per seizoen twee grote ensceneringen van oud en nieuw Nederlands repertoire zal uitbrengen. De eerste produktie, Vondels Jozef in Dothan, gaat in juni 1996 in première in het 'vaste premièretheater' van het bedrijf, de Amsterdamse Stadsschouwburg. Het vooralsnog naamloze bedrijf wordt een NV, die geen subsidie zal aanvragen en zijn produkties met donaties, aandelenuitgifte en uitkoopsommen van geïnteresseerde schouwburgen wil financieren. Zakelijk directeur wordt de dramaturg Ronald Klamer.

Croisets plannen vloeien voort uit het onderzoek dat Croiset samen met Cox Habbema, directeur van de Amsterdamse Stadsschouwburg, heeft verricht naar de mogelijkheid een eigen gezelschap voor deze schouwburg op te richten. Die wens hing samen met het vertrek van Toneelgroep Amsterdam naar het eigen theater op het Westergasfabriekterrein in Amsterdam. Croiset noemt het nieuwe plan 'beter en levensvatbaarder'. Het is volgens hem niet zo dat de aanvankelijke ideeën noodgedwongen bijgesteld zijn, omdat bij voorbeeld de kans op subsidiëring van een nieuw gezelschap gering zou zijn. Habbema juicht de nieuwe plannen toe, al heeft zij haar twijfels of zij 'werkelijk zonder een cent subsidie' haalbaar zijn.

Croiset: “Als we op het nieuwe Kunstenplan zouden wachten, dan kunnen we pas in augustus 1997 aan de slag. Dat duurt ons te lang, we beginnen nu een jaar eerder. Ook is het niet zo, dat ik me afzet tegen bestaande gezelschappen of tegen het subsidiestelsel. Dat zou wat moois zijn: ik heb zelf dertig jaar lang gesubsieerd gewerkt en onderken nog steeds de heilzaamheid van het systeem.”

In het verleden ensceneerde Croiset al met groot succes zes klassieke Nederlandse stukken, waaronder Vondels Lucifer en Adam in ballingschap. Een succesvollere voorstelling dan Lucifer (1979) heeft het toenmalige Het Publiekstheater volgens hem niet uitgebracht. Croiset ontkent dat zijn plannen iets te maken hebben met de toespraak die VVD-leider Frits Bolkestein onlangs hield en waarin deze staatssecretaris Nuis opriep opdracht te geven tot de enscenering van klassiek Nederlands repertoire. “Ik schrok zelfs toen hij Jozef in Dothan als voorbeeld noemde. Alsof we het voorgekookt hadden, terwijl ik hem nooit gesproken heb. Anders dan hij vind ik trouwens dat het erg goed gaat met het Nederlandse toneel.”

Croiset zal niet alle uit te brengen stukken zelf regisseren. Begin 1997 brengt hij in één voorstelling drie Vondelstukken uit bij de Koninklijke Vlaamse Schouwburg in Brussel. Het gaat om Lucifer, Adam in Ballingschap en Noach. “Van het paradijs naar de zondvloed”, aldus Croiset.