Crisis in de SPD verscherpt door vertrek secretaris

BONN, 2 OKT. Rudolf Scharping, partijvoorzitter en fractieleider van de SPD in de Duitse Bondsdag, eist meer eensgezindheid en een brede “personele vernieuwing” van Duitslands grootste oppositiepartij. Scharping, wiens gezag en politieke koers in de SPD al maanden omstreden zijn, reageerde daarmee gisteren op het aftreden van Günter Verheugen als politiek secretaris van de Duitse sociaal-democraten.

De 51-jarige Verheugen, die twee jaar geleden door Scharping voor deze functie was gevraagd, had zijn aftreden vrijdag toegelicht met een verwijzing naar zijn “dubbele belasting” als politiek secretaris én ondervoorzitter en buitenland-deskundige van de SPD-fractie. Maar gisteren, in het blad Bild am Sonntag, maakte hij duidelijk dat de maandenlange personele en politieke strijd in de SPD-top de echte reden voor zijn vertrek was. In dat blad sprak Verheugen over een “maandenlange anonieme campagne” die in de SPD-top tegen hem was gevoerd en die hem had gedwongen de eer aan zichzelf te houden.

In de SPD-top gold Verheugen de afgelopen jaren als vertrouweling en klankbord van partijchef Scharping. Een zekere verwijdering tussen die twee werd echter drie maanden geleden al zichtbaar, toen Verheugen in de Bondsdag behoorde tot een SPD-minderheid die een regeringsvoorstel steunde om Duitse militairen en Tornado-vliegtuigen te laten meedoen aan de VN-acties in Bosnië.

Verheugen was in het SPD-bestuur de afgelopen weken vooral gekritiseerd door vice-voorzitter Oskar Lafontaine, premier van Saarland, een concurrent van Scharping in de strijd om de partijleiding die bovendien mordicus tegen Duitse deelneming aan die VN-acties is. In die zin heeft Scharping, die in enquêtes intussen ruim 20 punten achterligt op kanselier Kohl, met Verheugens vertrek een nieuwe nederlaag binnen de SPD geleden. Vijf weken geleden ontnam hij een andere concurrent, premier Gerhard Schröder van Nedersaksen, het economisch woordvoerderschap van de partij, vorige maand bedankten enkele specialisten in de SPD-Bondsdagfractie voor het woordvoerderschap op hun terrein uit onvrede over de partijkoers.

Scharping maakte afgelopen weekeinde duidelijk dat hij, hoewel daarover druk wordt gespeculeerd, zelf niet van plan is op te stappen. Integendeel: hij wil volgende maand op een partijcongres als partijvoorzitter worden herkozen en daarmee dan ook zijn kandidatuur voor het kanselierschap in de Bondsdagverkiezingen van 1998 vastgelegd krijgen.