Punk beheerst 'Lowlands'

Lowlands Festival. Gehoord 25 t/m 27/8, Walibi, Flevo.

Op de derde editie van het Lowlands-festival, dit weekeinde in de Flevopolder, regeerde de nieuwe punk-golf. Met steeds een overweldigend grote publieke belangstelling en in alle gedaanten kwam deze elementaire gitaarmuziek aan bod. Maar punk in de zin van 'rebellerend' of 'onaangepast' zijn Green Day, NOFX, Pennywise, NRA, de Riverdales, Sugar Ray en Sick Of It All niet. Wat dat betreft waren de lo fi-groep Guided By Voices en de hip-hopcrew Osdorp Posse pas werkelijk punk. Zanger Robert Pollard van Guided By Voices had een oprechte Fuck You!-houding jegens de aanwezigen, en de Osdorp Posse liet het publiek letterlijk de tent afbreken.

Het Lowlands-festival was dit jaar voor het eerst uitverkocht. En hoewel een aantal van 25.000 bezoekers vergeleken bij bijvoorbeeld Pinkpop niet veel is, was Lowlands deze keer toch te groot. Welke band er ook speelde, de vier tenten waar de optredens gegeven werden waren steeds vol. Bovendien was het festival-terrein aanmerkelijk uitgebreid. Tussen de verst uit elkaar gelegen tenten was het een kwartier lopen.

Behalve bij de punk-groepen domineerde de gitaar ook de meeste andere bands die op Lowlands te zien waren. Zo was er op de eerste avond het psychedelische gebruik door Monster Magnet, die in broeierig licht een bedwelmend geluid creëerde. Voorman David Wyndorf heeft een vuig stemgeluid en maakt daarmee de bombast van zijn muziek beter acceptabel dan zanger Chris Cornell van Soundgarden, die staat te zingen alsof hij onder de douche een opera oefent. Door echo en andere effecten is Soundgarden uiteindelijk alleen nog maar luid en hemelbestormend.

Bij de slepende gitaarrock van het indrukwekkende Kyuss heerst het woestijn-geluid; Kyuss klinkt alsof de muzikanten door mul zand moeten lopen, met tegenstribbelende ritmes en een stoffige gitaar. Daarbij vergeleken was Buffalo Tom luchtig, al wordt de voordracht van zanger Bill Janovitz steeds emotioneler. De leden van Mudhoney, de enige groep uit Seattle die niet van de grunge-stroming heeft kunnen profiteren, brachten hun hakkerige nummers nijdig en schel. Misschien zijn ze ook wel punk.

Even tevoren had de eveneens Amerikaanse groep Dog Eat Dog de grote Alpha-tent uitzinnig gekregen met een crossover van punk naar hip-hop. Al leidt deze formule nog al eens tot eentonig gedram, Dog Eat Dog, dat op het moment in Nederland een hit heeft met No Fronts, speelt soepel en afwisselend. Met een plotselinge stijlbreuk, een paar maten vertraging of een onverwachte saxofoonsolo, wordt het publiek op het verkeerde been gezet.

De dance-tent bood minder verrassingen dan andere jaren. The Prodigy en Underworld kregen inderdaad de zaal aan het dansen en The Chemical Brothers maakten weinig indruk met hun gepruts achter kastjes. De Eindhovense Acid Junkies daarentegen voerden hun elementaire acid-house wèl overtuigend uit. Ook Tricky, de triphop-meester, was bijzonder. Begeleid door een volledige band bracht hij samen met zangeres Martine ingetogen versies van de nummers van zijn cd Maxinquaye. Vooral hun samenzang, hij laag en hees, zij een jazzy sopraan, gaf een dromerig effect.

Het indringende dEUS gaf zaterdag een voorlopig laatste concert en zondag was Moondog jr. te zien, de groep van dEUS-bassist Stef Carlens. Hij zingt doorleefd en de groep speelt subtiel gearrangeerde muziek van klarinet, accordeon en contrabas, met verwijzingen naar de muziek van Kurt Weill. Ook The Geraldine Fibbers speelden met contrabas, maar hier gaf het instrument een pompend ritme. De folk-achtige rock klonk minder hecht dan op de cd, maar was nog altijd opzwepend.

Zondag was er het Nederlandse debuut van de Foo Fighters, de groep van Nirvana-drummer David Grohl. De Foo Fighters lijken nog geen eigen geluid gevonden te hebben. Grohls zang, met die raspende uitbarstingen, klonk bovendien, meer dan op de cd, als die van Kurt Cobain.

Met al het gitaargeweld dat Lowlands te bieden had, was subtiliteit een zeldzame zaak. Ook het Engelse Black Grape blonk er niet in uit, maar hun dance-pop was tenminste nog vermakelijk. De drie voormannen kwamen met Little Green Bag uit de film Reservoir Dogs het podium opdrentelen en bewezen zich ook tijdens het optreden de gangsters van de hedendaagse popmuziek; Shaun Ryder achteloos zingend, rapper Kermit met opruiende kreten, Bez, die achteloos de apparatuur omtrok, paraderend als een eend.