Selectie buiten;and

BELGIË

THEATERFESTIVAL Het negende Theaterfestival vindt voor het eerst plaats in Gent. Een jury van deskundigen selecteerde twaalf produkties, waarvan opvallend genoeg maar twee die specifiek als grote-zaalvoorstellingen werden geconcipieerd. Naast de geselecteerde produkties is er ook een hele reeks debatten, off-off voorstellingen van aankomend talent en een programma met verfilmd toneel. Gent, Vooruit, St.-Peters Nieuwsstraat 128. 25 aug t /m 8 sept. Inl 00-3292672828.

BOTEN Journalist Jan d'Hase stelde een tentoonstelling samen rond het thema 'boten in de schilderkunst'. Bij de ongeveer 50 schilderijen, aquarellen en grafiekbladen zitten meesterwerkjes van James Ensor, Léon Spilliaert en Maurice Sijs. Bredene, Cultureel Centrum Anton Diez, Bosduivenstraat 22. T/m 17 sept di t/m za 10-20u. Inl 00-32959320998. Van dezelfde kunstenaars is ook werk te zien op de tentoonstelling 'Coup de chapeau aux anciens'. Brussel, Galerie d'Huysser, Grote Zavel 35. T/m 3 sept. Inl 00-3225113704.

EN VERDER Maas-zomerfestival. Muziekfestival op diverse lokaties in Wallonië, tot zelfs in de grotten van Han. T/m 17 sept (00-3282225924); David Robbins: Britse conceptuele kunst in de Brusselse Galerie Hufkens, t/m 9 sept (00-3226466330).

DUITSLAND

FOTOGRAFIE 'Close to Life' is het motto van de derde Internationale Fototriennale in Esslingen. In de Villa Merkel tonen 28 fotografen uit Europa, Japan, Canada en de Verenigde Staten hun werken. Wat zij gemeen hebben is een belangstelling voor de maatschappelijke en culturele fenomenen van deze tijd. Van 27 aug t/m 15 okt, Pulverwiesen 25. Inl 00-4971135122461.

DAVID HOCKNEY In de Hamburger Kunsthalle is een retrospectief te zien met tekeningen uit de periode 1954-1995 van David Hockney. Naast vroege werken die zijn homoseksualiteit als thema hebben, hangen er reisimpressies, decorschetsen, abstracte landschappen en potloodportretten van vrienden, familieleden en zijn teckel. Glockengiesserwall, 25 aug t/m 22 okt. Inl 00-494024862612.

MARCEL DUCHAMP Met provocerende Ready-mades shockeerde hij in 1930 zijn publiek. Duchamp (1887-1968) zette de kunst op haar kop toen hij alledaagse gebruiksvoorwerpen verklaarde tot kunstwerken. Inmiddels behoren zijn 'flessendroger' en 'urinoir' tot onbetwiste ikonen van de moderne kunst. Van 27 aug t/m 19 nov zijn in het Staatliches Museum in Schwerin 130 werken van Duchamp te zien. Alter Garten 3. Inl 00-4938557581.

EN VERDER Japanse design vanaf 1950, t/m 10 sept in de Kunsthalle Düsseldorf (00-492118996248); retrospectief van de Bauhaus-fotograaf Otto Umbehr, t/m 10 sept in de Kunsthal in Düsseldorf (00-49211327023); meesterwerken uit de 17e eeuw van het Nationale Kunstmuseum Boedapest, t/m 24 sept in het Von der Heydt Museum in Wuppertal (00-492025636231); Bilderwelten, kunst van de 20ste eeuw, t/m 22 okt in het Museum Ludwig in Keulen (00-492212213619).

FRANKRIJK

CENTRE POMPIDOU Op de vierde etage van het Centre Pompidou zijn doeken, tekeningen en sjablonen van het Russisch-Franse kunstenaarsechtpaar Nathalie S. Gontcharova en Michel F. Larionov te zien. Zij hadden veel invloed op de Russische avantgardistische kunst tussen 1907 en 1915 en eveneens op de Europese kunst door hun deelname (decors en kostuums) aan de Russische balletten van Serge Diaghilev. Op de Mezzanine Sud is een retrospectief met beelden, installaties, tekeningen en doeken uit 1961-1994 van de Amerikaanse kunstenaar Robert Morris (1931), een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de Minimal Art en vervolgens initiatiefnemer van de Antiform en de Process Art te zien. Parijs, Centre Pompidou. Resp t/m 18 sept en 23 okt. Inl 00-33144781233.

ARCHEOLOGIE De tentoonstelling Macedonië, Koninkrijk van Alexander de Grote, die al in Montreal, Hanover en Kopenhagen te zien was, belicht met 350 voorwerpen hoofdzakelijk afkomstig uit het archeologische museum van Thessaloniki, de geschiedenis en de cultuur van de Macedoniërs, sinds het Bronzen Tijdperk t/m de verovering door de Romeinen. Marseille, Musée d'Archéologie Méditerranéenne, Centre de la Vieille-Charité, Rue de la Charité 2. T/m 31 okt. Inl 00-3391562838.

KLASSIEKE MUZIEK Het Festival de la Chaise Dieu met klassieke, hoofdzakelijk religieuze muziek, heeft voor een groot gedeelte plaats in de schitterende abdij Saint-Robert. Op het programma staan onder andere Les Vêpres van Giovanni Paolo Colonna (26 aug); Les Vêpres van Claudio Monteverdi (27 aug); La Resurrection van Händel (30 aug); Requiem van Anton Dvorak (3 sept). La Chaise Dieu, Auvergne. T/m 3 sept. Inl 00-3371000116.

EN VERDER L'Heureux stratagème, een stuk van Marivaux t/m 2 sept in de Comédie des Champs-Elysés (00-33147233721); Le Design des Années Pop, 1960-1973, t/m 27 aug in het Musée des Arts Décoratifs te Parijs (00-33144555750); Marc Chagall, Les années Russes t/m 17 sept in het Musée d'Art Moderne de la Ville de Paris (00-33140701110).

ITALIË

ZELFPORTRETTEN Onder de titel 'De schilder in de spiegel' heeft het Palazzo dei Diamanti in Ferrara 82 zelfportretten bij elkaar gebracht van Italiaanse schilders, uit de eerste helft van deze eeuw. Werk van De Chirico, Morandi, Sironi en vele anderen, narcistisch of spottend met zichzelf, demonstratief of ontwapenend. Palazzo dei Diamanti, t/m 14 okt. Inl 00-39532204092

COLLECTIE Twaalf jaar geleden ging de Galleria d'Arte Moderna in Rome dicht voor wat een verbouwing van een paar maanden zou worden. Het werk is nog niet klaar. In de tussentijd heeft het museum overleefd met een aantal thema-tentoonstellingen, maar de vaste collectie was niet te bezichtigen. Een keuze daaruit is nu tijdelijk te zien. Rome, Galleria Nazionale d'Arte Moderna, viale delle Belle Arti 131, t/m 23 sept. Inl 00-3963224151

MADONNA VAN LORETO De overlevering wil dat in de nacht van 9 op 10 december van het jaar 1294 een groep engelen het huis in Nazareth waar Maria heeft gewoond, een plaats heeft gegeven op een heuvel in Loreto, in de regio Marche. Dit is zo een belangrijk pelgrimsoord geworden. Het verhaal heeft tientallen kunstenaars geïnspireerd; een van de bekendste doeken met dit thema is de Madonna van Loreto van Caravaggio. Dit en andere schilderijen van de madonna zijn te zien op een tentoonstelling gewijd aan de iconografie van de madonna in de kunst. Loreto, Palazzo Apostolico della Santa Casa, t/m 28 okt. Inl 00-3971970178

EN VERDER Georg Grosz t/m 2 sept in het klooster van Voltorre (00-39-332335525); jonge Italiaanse kunstenaars t/m 9 sept in de Galleria comunale d'arte moderna in Bologna (00-3951502859); zestiende-eeuwse schilders uit de Lage Landen t/m 9 sept in het Palazzo delle Esposizioni in Rome (00-3964885465); politieke tekenaars t/m 22 sept in de pineta van Forte dei Marmi (00-3958480091); Enzo Cucchi t/m 23 sept in palazzo Reale in Milaan (00-392875401); laat werk van Giorgio De Chirico t/m 26 sept in het palazzo dei Congressi in San Marino (00-39549882400).

GROOT-BRITTANNIË

ITALIAANS Negentiende-eeuwse impressionistische schilderijen uit Italië zijn te zien in Wren House. De tentoonstelling is georganiseerd door de Accademia Italiana. Opmerkelijk zijn de doeken van Giuseppe De Nittis - donkere landschappen van Vesuvius met een lichtval die Degas zeer bewonderde. T/m 30 aug, Londen, Instituto Bancario San Paolo di Torino, 15 Carter Lane, wo t/m zo. Inl 00-441712350303.

WILLY RONIS Een retrospectief van het werk van de Franse fotograaf Willy Ronis hangt in het Museum voor Moderne Kunst in Oxford. Hij begon zijn carrière in 1926 en een groot aantal van de foto's dateren uit deze vroege jaren. Ze hebben iets van Doisneau en Kertesz. T/m 1 okt, 30 Pembroke Street. Inl 00-441865722733.

CAREL WEIGHT In het Imperial War Museum hangt een serie schilderijen van de nu tachtigjarige Brit, gemaakt in en van de Tweede Wereldoorlog. Imponerend en angstaanjagend. T/m 8 okt, Londen, Lambeth Road. Inl 00-441714165310.

EN VERDER Impressionistische landschappen, t/m 28 aug in de Hayward Gallery (00-441719283144); Frank Lloyd Wright, t/m 3 sept in het Design Museum (00-441714036933); 19de-eeuwse foto's in het National Museum of Film and Photography in Bradford, t/m 28 aug (00-44274727488); Manet tot Gauguin, t/m 8 okt in de Royal Academy (00-44171494 5615); Drawing the line en John Virtue, t/m 10 sept in de Whitechapel Art Gallery (00-441715227888); foto's van Robert Whitaker, t/m 24 sept in de National Portrait Gallery (00-441713060055).

NEW YORK

NAGASAKI De Japanse legerfotograaf Yosuke Yamahata maakte foto's in Nagasaki op 10 aug 1945, een dag nadat de stad door de atoombom getroffen was. Hij was toen 26 jaar. Zestig van die foto's zijn te zien in het International Institute of Photography, 1130 Fifth Avenue. T/m 1 okt. Inl 00-12128601777.

HET ZILVEREN DOEK Het American Museum of the Moving Image zal in samenwerking met het tijdschrift 'Scenario' vier keer per jaar weekends organiseren met als thema 'The Art of Screenwriting', met discussies en introducties van filmmakers en hun films. Het eerste, op 9 en 10 sept is gewijd aan het 'Sundance Institute' (opgericht door Robert Redford in 1981). 35th Avenue bij 36th Street Astoria, Queens. Inl 00-17187844681.

EN VERDER Claude Monet: 1840-1926 in het Art Institute of Chicago, t/m 26 nov (00-13124433600); Views from abroad 1, keuze van Rudi Fuchs, t/m 1 okt en Florine Stettheimer: Manhattan Fantastica, t/m 5 nov in het Whitney Museum (00-12125703633); An American century of photography in het International Center of Photography, t/m 10 sept (00-12128601783); Pilar Rioja, Flamenco recitals, t/m 17 sept (00-12128892950); Mark di Suvero in het Storm King Art Center, t/m 15 nov (00-19145343190); Georg Baselitz in het Guggenheim Museum Uptown, t/m 17 sept (00-12124233599)