Dit is een artikel uit het NRC-archief

ICT

Firma's voorzichtig met kopen Windows 95

NEW YORK, 23 AUG. Morgen lanceert Microsoft, 's werelds grootste fabrikant van pc-programmatuur, zijn nieuwe programma Windows 95. Het zal het bedrijf in het eerste jaar één miljard dollar opleveren.

Windows 95 is meer dan een verbeterde versie van zijn voorganger, Windows 3.1. Microsoft heeft het raamwerk van het programma opnieuw opgezet, in de grondverf gezet en een ander jasje gegeven. “Het is bijna net zo goed als de Macintosh van Apple”, is de eerste indruk van kenners.

Voor de introductie van Windows 95 steken Microsoft, producenten van software die gebruik maakt van Windows 95, computerfabrikanten en detailhandel naar schatting een miljard dollar in de promotie ervan. De laatste maanden is de buzz het produkt al vooruitgesneld.

De eerste berichten over Windows 95 in de vakbladen melden dat het een goed besturingssysteem is. “Het is niet revolutionair maar het voldoet uitstekend”, verklaart Steve Fox van PC World. En de computercolumnist van de Wall Street Journal schreef onlangs: “Ondanks enkele tegenvallers is Windows 95 een zeer goed besturingssysteem.” Maar de schrijver voegt eraan toe dat het produkt achterblijft bij de verwachtingen die door de enorme drukte erover zijn gewekt.

Die verwachtingen zijn aanvankelijk door Microsoft zelf gewekt. In de aanloop naar de introductie, die morgen met veel bombarie plaatsheeft, heeft de onderneming de kwaliteiten van het programma niet meer hoeven beklemtonen. De verwachtingen zijn hooggespannen en de doosjes met Windows 95 zullen vanaf morgen grif van de hand gaan.

Microsoft is dominant op het gebied van software voor personal computers. Naar schatting tachtig procent van alle pc's in de wereld gebruikt het besturinsgprogramma DOS/Windows. Het bedrijf van Bill Gates, de rijkste man ter wereld, wil nu een nieuw ijkpunt zetten met Windows 95. Bestaande programmatuur wordt overigens niet waardeloos; Windows 95 kan er ook mee overweg.

Nieuw op Windows 95 is de toegang tot het veelbesproken Microsoft Network (MSN), een online-service die de concurrentie zal doen sidderen. Ook nieuw is een 'communicatiemanager' die alle elektronische post (E-mail) organiseert. Titels van bestanden, onder het 'oude' Windows maximaal acht tekens, mogen straks 32 keer zo lang worden - voor wie dat handig vindt. Windows 95 is ontworpen voor krachtige 32-bits microprocessoren, waardoor het besturingsprogramma goed uit de voeten kan met multitasking, het tegelijk uitvoeren van verschillende taken. Een minpuntje, volgens de vakbladen, is de installatie van de nieuwe software. Dat schijnt niet altijd vlekkeloos te gaan.

Met honderden anderen heeft PC World zogeheten beta-versies van Windows 95 mogen testen en verslag gedaan van de bevindingen. Installatie viel de redacteuren behoorlijk tegen. Het gebruik van de communicatiemanager werd nogal ingewikkeld gevonden. Heel goed was volgens het blad de handleiding om zelf problemen op te lossen. Wenselijk daarbij is wel dat de lezer thuis is in de terminologie van programma's en de anatomie van een pc. Het blad prijst het uiterlijk van Windows en de handige menubalk die te allen tijde te zien is. De 'Plug & Play' knop maakt aansluiting van accessoires gemakkelijk; de computer knobbelt zelf uit welke instellingen nodig zijn om de configuratie te laten werken. PC World laat ook getrainde computergebruikers aan het woord die zeer wisselende meningen hebben.

“Het is niet revolutionair”, aldus Walter Mossberg in de Wall Street Journal, “omdat het de belangrijkste eigenschappen heeft overgenomen van de tien jaar oude Mac en van het OS/2 besturingssysteem van IBM.” Mossberg raadt particuliere gebruikers overigens af Windows 95 meteen aan te schaffen en te installeren, tenzij ze goed thuis zijn in de werking van pc's. De handleiding bij het produkt zou volkomen ontoereikend zijn. Hoewel Windows 95 uitentreuren is getest, duiken er in de eerste maanden gegarandeerd bugs op die Microsoft periodiek hoopt te verhelpen.

Verder zal bestaande programmatuur niet beter werken op Windows 95. De gebruiker die optimaal rendement van zijn nieuwe besturings-software wil maken, zal nieuwe toepassingsprogramma's moeten kopen. Die komen pas over een paar maanden massaal op de markt. Wat dat betreft is Windows 95 de eerste omvallende steen in een dominobeweging op de computermarkt. De gebruiker koopt Windows 95, waardeert zijn computer op met een snellere chip, meer geheugen of schaft zelfs een nieuwe computer aan.

Veel Amerikaanse bedrijven zullen ook wachten met de aanschaf van Windows 95 omdat ze weten dat een gloednieuw computerprogramma veel ellende kan brengen. Een onderzoek van het blad InformationWeek wees uit dat de helft van de bedrijven denkt over een jaar Windows 95 op 50 procent van hun pc's te hebben. “Wij hebben geen haast met massale invoering”, zegt een technologiemanager bij Chase Manhattan.

Ter bespoediging van de introductie van Windows 95 biedt Microsoft overigens de eerste 90 dagen gratis telefonische hulp aan. Daarna kost het in de Verenigde Staten 1,95 dollar per minuut. Ook heeft het bedrijf veel exemplaren weggegeven, in de hoop dat bedrijven later al hun apparatuur zullen laden met het nieuwe programma.

Ford is een van die klanten. Het heeft 5.000 programma's gratis gekregen en zal in een later stadium waarschijnlijk nog eens 20.000 exemplaren afnemen, waarschijnlijk voor de helft van de winkelprijs (89 dollar in de VS, zo'n 200 gulden in Nederland). Olieconcern Chevron is ook van plan met Windows 95 in zee te gaan. Microsoft gebruikt de namen van dit soort bedrijven om andere over de streep te trekken. “Grote bedrijven zullen maar langzaam overgaan op Windows 95”, erkent Steve Ballmer, topman van Microsoft.

De concurrentie kijkt met angst en beven toe. IBM heeft zijn eigen besturingssysteem, OS/2 en Warp, al bijna opgegeven zonder dat overigens te erkennen. Dit - volgens kenners betere - IBM-systeem heeft het moeten afleggen tegen de Windows-wals. Apple, een andere belangrijke concurrent, neemt met de Macintosh nog steeds zijn eigen deel van de markt in, maar ziet in Windows 95 ook een bedreiging. Eerder deze maand verlaagde deze computerproducent de prijzen van zijn topmodellen met soms wel 40 procent. Ook zet het bedrijf zich expliciet tegen Microsoft af: vanaf 24 augustus brengt het in de VS reclame op televisie die regelrecht als anti-Windows kan worden uitgelegd. De tekst luidt: 'It looks like a duck. It walks like a duck. It quacks like a duck. Too bad it's a decoy.' (Decoy is een lokeend, ook wel: handlanger van zwendelaar).

De toegang tot het netwerk van Microsoft via Windows 95 is niet alleen nieuw voor gebruikers, maar biedt de onderneming ook uitzicht op een grote, nieuwe markt. Door gebruikers van het programma op eenvoudige wijze de weg te wijzen naar de eigen on-line dienst, kan MSN een geduchte concurrent worden van onder meer Compuserve, America Online, Prodigy en Delphi. Die bieden allemaal diensten via de computer plus beperkte of ruimere toegang tot het Internet. Met één druk op de muis wordt de Windows-gebruiker abonnee van MSN en maakt Microsoft - mits de gebruiker akkoord gaat - een opname van alle programma's op diens harde schijf.

De koppeling tussen Microsofts netwerk en besturingsprogramma heeft de aandacht getrokken van het Amerikaanse ministerie van justitie. Dat heeft vooralsnog geen aanleiding gezien de introductie van Windows 95 te dwarsbomen, maar zet zijn anti-kartelonderzoek wel voort.

Microsoft heeft aangekondigd dat het aanvankelijk slechts 500.000 MSN-abonnees zal toelaten. Compuserve en America Online hebben er beide ongeveer 3 miljoen. Het potentieel van Windows 95 is binnen enkele jaren ongeveer tien miljoen, wat Microsoft ook op het terrein van netwerkdiensten dominant zou maken.