Acteurs maken van Mozarts Toverfluit knettergekke opera

Voorstelling: The Magic Flute van Mozart. Door: Music Theatre London en ad hoc ensmble o.l.v. Tony Britten, met onder meer Peter Prentice, Andrew C. Wadsworth, Gaynor Miles, Tomasin Tresize, Tim Hardy, Simon Butteris en Sarah Redmond. Decor: Simon Higlett. Kostuums: Debbie Attie e.a. Licht Johanna Town. Regie: Nicholas Broadhurst. Gezien: 16/8 Stadsschouwburg Amsterdam. T/m 20/8 aldaar. Daarna tournee.

Al eerder brachten ze niet de geringste opera's van Mozart op een buitengewoon humoristische en moderne wijze: Le Nozze di Figaro en Don Giovanni. Nu maakt het London Music Theatre, dat in 1991 door Tony Britten en Nick Broadhurst werd opgericht om opera's met acteurs in plaats van zangers als theaterspektakel te brengen, een uitgebreide tournee door Nederland met Mozarts 'Totally Crazy Magic Flute'.

Met John Eliot Gardiners muzikaal én theatraal verpletterende semi-scenische uitvoering van Mozarts Die Zauberflöte in het Holland Festival 1995 nog vers in het geheugen, houd je je hart al vast bij het lezen van de vooraankondiging van deze nieuwe produktie van het Music Theatre London: 'In deze bewerking is Prins Tamino een puber in pyama. Samen met zijn knettergekke vriend Papageno en drie dansende padvinders probeert Tamino de mooie Pamina te bevrijden uit de handen van gangsters.'

Geen K.E. Herrmann-achtige tovenarij in een fantasiewereld vol symbolen, geen magisch oerwoud vol emotionele dromen à la Bergman, geen door menselijke vlammen aangewakkerde explosie als bij Gardiner worden het publiek hier voorgespiegeld, maar 'dwaze kostuums, slapstick en prachtige opera-zang'.

Om met die laatste belofte te beginnen: de operazang in The Magic Flute van het Music Theatre London, die gebaseerd is op Tony Brittens hilarische Engelse 'vertaling' van Schikaneders originele tekst, is vaak beter dan wat je redelijkerwijs van een groep acteurs zou mogen verwachten, en af en toe zelfs werkelijk ontroerend. Zoals de sopraan-aria O zittre nicht, mein lieber Sohn! waarin Gaynor Miles met haar metaalachtige, allesbehalve fraaie stemgeluid toch een ontroerend waanzinnige Koningin van de Nacht weet uit te beelden, of de kordate zang van de drie als padvindsters uitgedoste dames, of het door Ian Bloomfield werkelijk mooi gezongen lied waarmee de priester Tamino opwacht bij de tempel. Maar naarmate de voorstelling langer duurt maakte die vergoelijkende acceptatie gaandeweg plaats voor ongeduldige irritatie. Zó mooi is de muziek van Die Zauberflöte, dat Mozart zangtechnisch gesproken toch echt wel wat meer respect verdient.

Hetzelfde geldt voor het moedig, maar verre van volmaakt begeleidende ensemble o.l.v. Britten (in kamermuziekbezetting met dwarsfluit en piccolo, klarinet, fagot, hoorn, viool, altviool, cello. contrabas), dat gelukkig zo wijs is om de ouverture maar over te slaan. De muziek dient in deze voorstelling uitsluitend tot amusement.

Het is niet de bedoeling van Britten en Broadhurst om met deze provocerende Zauberflöte de diepzinnigste interpretatie aller tijden, vol contrastwerkingen tussen de donkere en de lichte schaduwkanten van de menselijke natuur, op het toneel neer te zetten. Beoogd wordt in de eerste plaats het publiek aan het lachen te krijgen, en dat lukt beide heren over het algemeen uitstekend. Met een soort Monty Python-achtige humor nemen ze een loopje met twee eeuwen operacultuur, en of je wilt of niet, door het komische talent van sommige acteurs lopen de tranen je af en toe over de wangen. De grappen en grollen zijn zowel visueel (zoals Papageno, die bij wijze van een hanekam met een rode plastic handschoen op zijn kop ronddoolt; of de drie zingende dames van wie er, of ze nu als padvindsters of als engelen opereren, steevast ééntje uit de maat loopt en/of vliegt) als tekstueel (diezelfde Papageno kraamt populaire teksten uit als 'I am not sex on legs', en wordt door een van Sarastro's priesters gewaarschuwd met: 'When you are older, you will find, it's chaos in a woman's mind'). Soms zijn de theatereffecten zelfs choquerend, zoals wanneer aan het slot de lieftallige Pamina onder invloed van 'mafiabaas' Sarastro, ineens met keiharde pistoolschoten een einde maakt aan het leven van haar moeder en Monostatos, haar 'bewaker' die te pas en te onpas als een SM-bunny om haar heen heeft gesprongen.

Het is, kortom, een en al meligheid in de boertige Magic Flute van het Music Theatre Londen. Omdat Mozarts Zauberflöte zelfs voor Britten en Broadhurst op sommige momenten te serieus is om bespottelijk te maken, bijvoorbeeld wanneer Sarastro met zijn priesters in de tempel bijeenkomt, duurt het allemaal veel te lang. Maar dankzij het uitstekende spel van de meeste acteurs, de opzettelijk klunzige theatereffecten en de soms briljante teksten, valt er voor wie in een lollige bui is toch een heleboel plezier aan deze voorstelling te beleven.