Choreografieën van Ulhôa en Van der Sijs mager

The Fool. Concept, choreografie: Sergio Ulhôa; decor: Roy Jongeling, Gezien: 15/8 Felix Meritis, Amsterdam. Tournee: vanaf oktober. Festival over het IJ. Het Gat van Noord. Concept, choreografie: Mette van der Sijs, i.s.m. Wobine Bosch, Han van Poucke en Eefje Reitsma; licht: Pink van Steenvoorden. Gezien: 16/8, Galaxy Hotel, Amsterdam. Aldaar: t/m 20/8 en 23 t/m 27/8.

Dikwijls trekken de gekken de kaart, maar in het theaterdansstuk The Fool van de Braziliaanse choreograaf Sergio Ulhôa is het geluk niet voor de dwazen. Ulhôa verloochent zijn Zuidamerikaanse afkomst niet. Theater betekent voor hem betovering, poëzie en esthetiek. Hij heeft een voorkeur voor thema's als leven en dood, religie en bijgeloof, goden en stervelingen. Daarbij vertoont hij een hang naar een mysterieuze symboliek.

In 1992 maakte hij Khazar, een bewegingsstuk over een gelijknamig volk dat in de negende eeuw is uitgestorven, en voor Questions sur la Folie (1993) dook hij in de Griekse mythologie. De inspiratiebron van The Fool is het Tarotspel.

De drie waarzegsters in The Fool, gedanst door Claudia Trajano, Eva-Marie Michel en Vivianne Brito, zijn even dubbelhartig als hun zusters in Macbeth van Shakespeare. Zij fluisteren giftige raadgevingen tot de man, die zich in verwarring kronkelt. Hij is de nar die zich door hen laat bedwelmen, afhankelijk raakt van hun gunsten en uiteindelijk gevangen wordt gezet in een kooi van zwaarden.

Bij Ulhôa is het uitwerken van het theatrale gegeven belangrijker dan het ontwikkelen van een dansidioom. De heftige bewegingen suggereren weliswaar diepgang, maar op de keper beschouwd is het weinig opwindend wat er gebeurt. Ook op het dramatische vlak werpt hij vragen op die hij slechts vaag kan beantwoorden.

De choreografe Mette van der Sijs heeft een voorkeur voor lokatieprojecten ontwikkeld. In 1994 maakte zij samen met de choreograaf Marcelo Evelin de produktie Wreed en Tocht in het machinegebouw van de Westergasfabriek in Amsterdam. Dit jaar choreografeerde zij in Sydney een parade voor 500 rooms-katholieke nonnen.

In het Festival over het IJ heeft zij nu een voorstelling gemaakt in het Galaxy Hotel, het voormalige Ziekenhuis Amsterdam-Noord. Tussen twee vleugels van het gebouw was vroeger een lege ruimte tussen de eerste en vijfde verdieping, het zogenaamde 'Gat van Noord'. Tegenwoordig is die afgesloten door dikke ruiten en wordt de ruimte met loopbruggen doorkruist.

Van der Sijs was op zoek naar de 'ziel' van het gebouw. Erg diep heeft zij daarbij niet gegraven. De avond bestaat uit een rondleiding met verrassingen en een korte show rond 'het gat'. Dat haar voorstelling veel heeft van een gatenkaas, doet er weinig toe. Zo'n lokatieproject is puur amusement. Het is ten slotte een warme zomeravond.

De ene keer geeft een scène houvast, soms zak je weg in het niets. Het maakt niets uit of de spanningsbogen kloppen, als je maar kan lachen. Dank zij Han van Poucke lukt dat zo nu en dan. Maar voor een volgende keer hoop ik dat Van der Sijs met minder magere ideeën voor de dag komt.