Limburgs gehucht: dijk rond vijf huizen

VOULWAMES, 15 AUG. Vrijdag stopte er een auto in Voulwames. Geen alledaagse gebeurtenis in het verscholen gehucht waar zes gezinnen dag in, dag uit genieten van de stilte tussen de Grensmaas en het Julianakanaal even ten noorden van Itteren. Twee mannen haalden paaltjes met oranje punten uit de auto en plaatsten die in een boog om de vijf huizen heen, over de akkers van boer Gulickers, dwars door de boomgaard van de familie Klaphake, langs de oever van de Maas en aan de andere kant weer terug door een maisveld.

Nu weten de bewoners met zekerheid dat hier over een paar weken een dijk ligt die hen voor een volgende overstroming moet behoeden. Tot voor kort stond Voulwames samen met enkele andere locaties nog op de reservelijst van het kadeplan dat door de provincie Limburg was vastgesteld ter uitvoering van de Deltawet grote rivieren. Alleen als zeker was dat de meest noodzakelijke maatregelen op andere plaatsen betaalbaar waren, zou Voulwames zijn dijk krijgen. Anders zou het Maaswater vrij spel houden en zou er in plaats van de dijk een schaderegeling voor de bewoners komen.

Nu de plannen van het waterschap Roer en Overmaas voor het traject Eijsden-Roermond betaalbaar blijken, krijgen de zes gezinnen hun kade. Niet tot ieders geluk. “Er waren vier gezinnen voor en twee tegen, zegt mevrouw P. Klaphake, die in een fraai verbouwd huis woont, het enige dat hoog genoeg ligt om ook zonder dijk buiten het bereik van de Maas te blijven. “Wij waren tegen, want wij krijgen geen water binnen én wij gaan er het meest op achteruit. Zij wijst op de boomgaard vlak voor haar deur waar de bomen hun best doen om de appels en peren te laten rijpen voordat de bulldozers komen. Maar de paaltjes met de oranje punten geven onverbiddelijk aan dat de helft van de bomen de oogsttijd niet zal halen. En voor een vrij uitzicht op de Maas moeten de bewoners binnenkort naar de eerste verdieping.

De buurvrouw van de familie Klaphake, F. Gulickers, die op de enige boerderij van Voulwames woont, is blij met aanleg van de dijk, maar niet met de manier waarop het gegaan is. “Eerst wilden ze een ringdijk rondom het dorp leggen, maar toen heeft mijn man gewaarschuwd dat we dan in een badkuip kwamen te zitten. Dan konden we niet meer weg als de Maas weer op zou komen. Waarom maken jullie geen U-vormige dijk die aansluit op de dijk van het Julianakanaal, vijftig meter verder, stelde hij voor. Dat vonden ze wel een goed idee en zo wordt het ook uitgevoerd.” Maar voor de rest is mevrouw Gulickers weinig te spreken over de gang van zaken. Financieel is de zaak nog niet geregeld. De grond waar de dijk komt is nog niet verkocht en de bedrijfsschade is evenmin geregeld: “Al onze grond ligt hier achter het huis, maar nu worden we ervan afgesloten door een dijk.”

De Deltawet grote rivieren geeft de Waterschappen de bevoegdheid de werkzaamheden uit te voeren, ook als er nog geen overeenstemming is bereikt met de eigenaren van de grond of andere bezwaarden. Die kunnen beroep aantekenen bij de Raad van State, maar zolang zij niet in het gelijk zijn gesteld, worden de kadeplannen uitgevoerd op de manier die door de provincies zijn vastgesteld. Het gros van de plannen moet immers half oktober klaar zijn. Langs de Maas lukt dat ook, beweren de twee betrokken Waterschappen, Roer en Overmaas in Sittard en Peel en Maasvallei in Venlo. De 155 miljoen die door het kabinet beschikbaar is gesteld, is voldoende om vooruitlopend op de veel ingrijpender maatregelen die de commissie-Boertien II heeft voorgesteld alle plannen langs de Maas conform de Deltawet grote rivieren uit te voeren, meent F. Laarakker van Roer en Overmaas.

Het provinciebestuur is iets minder optimistisch: “Nu we 20 van de 27 onderdelen hebben aanbesteed, zitten we vijf miljoen gulden boven onze raming, maar wellicht kunnen we dat goedmaken, zegt K. Slijkhuis, hoofd van de afdeling Bodembescherming, “We hebben besloten tot 1 september voor honderd miljoen aan te besteden en dan een tussenbalans op te maken. Of er dan plannen die nu op de reservelijst staan, inderdaad niet uitgevoerd zullen worden, hangt mede af van de Raad van State. Voor het einde van de maand moet de raad uitspraak doen over de fundamentele kwestie of een provincie plannen die in de bijlage van de wet zijn genoemd, mag schrappen omdat er niet genoeg geld voor is. Diverse bezwaarmakers hebben de prioriteitenstelling van de provincie Limburg aangevochten omdat zij de wet met aanhangsels zien als een opdracht aan de provincie om een nauw omschreven aantal maatregelen uit te voeren.” “Wij zijn het daar ook fundamenteel over oneens met de provincie, zegt voorzitter Laarakker van waterschap Roer en Overmaas. “De wet is duidelijk. Die en die maatregelen moeten genomen, staat er. Het rijk heeft een bijdrage toegezegd op het moment dat het niet duidelijk was hoeveel de uitvoering zou kosten. Als het niet kan voor dat bedrag, moet er opnieuw worden gepraat.