'Etnische zuivering' Banja Luka

DAVOR, 15 AUG. De Bosnische Serviërs houden bij de gedwongen verdrijving van de laatste etnische Kroaten uit de regio rond Banja Luka in Noord-Bosnië alle mannen onder de 45 achter. De VN hebben die maatregel als 'sinister' veroordeeld en gezegd te vrezen dat de Kroatische mannen worden gedwongen tot dwangarbeid aan de fronten in Bosnië.

In Banja Luka hebben zich tienduizenden Kroatische Serviërs verzameld, die vorige week na de verovering van de Krajina op de vlucht zijn geslagen of verdreven. In een kennelijke poging ruimte voor hen te maken, zijn de autoriteiten in Banja Luka begonnen de laatste moslims en Kroaten uit dit gebied te verdrijven. De moslims en Kroaten krijgen te horen dat ze binnen een bepaalde termijn weg moeten. In veel gevallen worden ze direct uit hun huizen gezet. Hun bezittingen moeten ze achterlaten en ze moeten voor het transport naar de grens betalen. Er zijn inmiddels 3.000 Kroaten op weg naar de grens.

Gisteren werden de eerste groepen Kroaten per boot over de grensrivier de Sava gezet. Daar bleek, dat de Bosnische Serviërs alle mannen jonger dan 45 hadden achtergehouden. “Wat de Bosnische Serviërs ook met hen van plan zijn, het ziet er zeer sinister uit”, zo zei een gealarmeerde woordvoerder van de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR, Kris Janowski.

Hij veroordeelde de 'etnische zuivering' van de regio Banja Luka: “Dit is de laatste fase van een barbarij die drie jaar heeft geduurd en die de naam Banja Luka in de geschiedenisboekjes zet als het hart van de duisternis. Na drie jaar van moord, intimidatie, uitzetting en vervolging en het systematisch opblazen van meer dan tweehonderd moskeeën zien we nu het slot van de pogingen van de Bosnische Serviërs om in Banja Luka etnische zuiverheid te bereiken.” Later gingen de Bosnische Serviërs overstag en zetten ze - tijdelijk - ook Kroatische mannen de Sava over.

Pagina 5: Slotfase van 'etnische zuivering' Banja Luka

Ze zeiden echter dat dit een tijdelijke maatregel is en dat de komende dagen “nieuwe modaliteiten” moeten worden afgesproken. De autoriteiten in Kroatië is te verstaan gegeven dat ze de komende dagen duizenden Kroaten uit Banja Luka en omstreken kunnen verwachten. De laatste moslims in en rond Banja Luka worden naar het door het Bosnische regeringsleger beheerste deel van Bosnië verdreven.

In heel Noord-Bosnië woonden voor 1991 een half miljoen etnische Kroaten en moslims. Nu zijn het er hooguit nog 65.000. Vijfduizend van hen hebben dit jaar het gebied moeten verlaten.

Servië heeft gisteren de grens met het door de Bosnische Serviërs beheerste gebied geopend voor mannen onder de Krajina-Serviërs die na de verovering van hun gebied door de Kroaten op de vlucht zijn gegaan. Zaterdag hadden de Servische autoriteiten de grens gesloten voor mannen onder de vluchtelingen. Zij werden gedwongen dienst te nemen in het leger van de Bosnische Serviërs. Daarop weigerden tienduizenden vluchtelingen de grens over te steken. Ze gingen naast de tractoren en auto's zitten waarmee ze op de vlucht waren gegaan, hetgeen tot een volledige verstopping van de wegen en een enorme chaos leidde.

De sluiting van de grens voor mannelijke vluchtelingen was een kennelijke poging, het leger van de Bosnische Serviërs, dat kampt met een tekort aan mankracht, te versterken. Bovendien zouden de Servische autoriteiten bang zijn voor onrust in Servië door de komst van tienduizenden mannen. De stemming onder de vluchtelingen jegens het bewind in Servië is zeer verbitterd. Volgens hen heeft dat bewind de Kroatische Serviërs verraden door zich afzijdig te houden toen de Kroaten de Kroatische Serviërs aanvielen, versloegen en verdreven.

De Amerikanen, die het verloop van de strijd in Bosnië sinds kort met vier onbemande spionagevliegtuigjes volgen, zijn inmiddels twee van deze vliegtuigjes kwijt. Eén toestel werd wegens een motorstoring vanaf de grond opgeblazen, het tweede is mogelijk neergeschoten. De toestellen, die bekend staan als Predators, worden gecontroleerd door een 'piloot' op de grond en kunnen 24 uur op een hoogte van achtduizend meter ontwikkelingen op de grond in de gaten houden met gewone en infraroodcamera's en met radar, waarmee via satellieten beelden naar de basis worden overgeseind. Die basis bevindt zich in Gjader in Albanië. (Reuter, AP, AFP)