Uitgevers blijven op vertrouwde nest zitten

Al die vurige blikken op de te koop aangeboden Dagbladunie - de Nederlandse krantenuitgevers laten deze weken duidelijk zien waar hun hart ligt. Terwijl dagbladconcerns in het buitenland al lang gewend zijn geraakt hun vleugels breed over andere terreinen uit te slaan, blijven de Nederlandse uitgevers op kranten zitten als een kip op gouden eieren.

Buiten het nest gaat het aarzelend en met kleine wiekslagen. Een lokale kabelkrant hier, een regionale radiozender daar, een web-page op Internet, het zijn voorzichtige stapjes. Niet structureel, maar experimenteel en veelal meer met het oog op eventuele plannen van de concurrentie dan uit eigen enthousiasme. Alleen de VNU heeft belangen in verschillende tv-stations (onder meer in de beide RTL's), maar dat bedrijf is ook nooit louter een dagbladenuitgever geweest - tijdschriften vormen de kern van VNU. De regionale krantentitels vertegenwoordigen slechts eenvijfde van de totale activiteit.

Bij de anderen lijkt van beleid buiten de vertrouwde krantenwereld nog weinig sprake. Onlangs heeft de Perscombinatie/Meulenhof (PCM, uitgever van drie landelijke titels: de Volkskrant, Het Parool en Trouw) de gemeente als mede-eigenaar van de Amsterdamse televisiezender AT5 uitgekocht. “We houden alle media-ontwikkelingen bij”, was de belangrijkste motivering van directievoorzitter R. Blom van PCM voor de aankoop.

Het was dan ook een aanbod dat hij haast niet kon weigeren. Met de verkoop van het kabelnetwerk wilde de gemeente ook van het Omroepbedrijf Amsterdam af. PCM had al vijftig procent van de aandelen en het recht op een eerste bod. De gemeenteraad toonde zich bereid om aan de nieuwe eigenaar een bedrag van vier miljoen gulden per jaar te geven, om het publieke karakter van de programma's te waarborgen.

Volgens Blom staat er “geen hek om de Perscombinatie” en overweegt het concern nieuwe investeringen op wat hij de non-print markt noemt. “Verder blijft het principe hetzelfde: informatie verzamelen, bewerken en aanbieden.”

De andere uitgevers hebben al even algemene plannen voor de markt buiten het bedrukte papier. Reed Elsevier, eigenaar van de Dagbladunie (onder meer uitgever van Algemeen Dagblad en NRC Handelsblad) is in juni nog uit een project gestapt voor een commerciële nieuwszender op de radio. Niet dat de Dagbladunie niet wilde, maar de zender had een frequentie toebedeeld gekregen die in de avonduren zou worden gestoord door de uitzendingen van Radio Tirana.

Dagbladunie-directeur G.J. van den Berg blijft geïnteresseerd in een landelijke radiozender. “Dat is voor een uitgever te behappen.” En in lokale of regionale televisie in de regio Rijnmond. Landelijke televisie, zegt Van den Berg, dat kan een Nederlandse dagbladuitgever niet aan. Daar is de markt te benauwd voor.

Wegener, uitgever van een groot aantal regionale dagbladen, heeft belangen in verschillende regionale kabelkranten - letters, maar dan op het scherm in plaats van op papier. Met de Groningse kabelexploitant EDON wordt gesproken over de mogelijkheid van een regionale commerciële omroep in Groningen, Drenthe en Overijssel. Maar bedachtzaam. Terwijl EDON al uitgaat van uitzendingen voor 1 januari, aldus een woordvoerder, hebben ze het bij Wegener nog over “gesprekken die lopen”.

De directie van de Telegraaf is traditioneel terughoudend met uitlatingen over het bedrijf en wilde geen commentaar geven op de vraag of zij zich ook op andere media zal richten. De krant heeft wel een regionale nieuwsradio in Amsterdam. Des te opvallender is dat de directie uit eigen beweging een persbericht deed uitgaan om wereldkundig te maken dat het concern grote interesse heeft in overname van de Dagbladunie. De desinvestering van de dagbladentitels door Reed Elsevier heeft de Nederlandse krantenuitgevers eindelijk weer iets gegeven waar ze hartstochtelijk naar kunnen verlangen.