De duurste film aller tijden: lauwe kritiek en matige recette

De duurste film aller tijden, Kevin Costners 'Waterworld', kreeg na de première dit weekeinde lauwe kritieken. De Amerikaanse kassaopbrengst in het weekeinde deed niet vermoeden dat 'Waterworld' ook de financieel succesrijkste film aller tijden zal worden.

NEW YORK, 31 JULI. Zelden zijn er over een film vooraf zoveel grappen gemaakt, zoveel geruchten verspreid en zoveel voorbarige meningen geuit. Afgelopen weekend was het zover: 'Waterworld', de duurste film aller tijden, is in de Verenigde Staten in première gegaan en scoorde ondanks lauwe kritieken een kassaopbrengst van ongeveer 21,6 miljoen dollar (32,4 miljoen gulden).

'Waterworld' speelt enkele honderden jaren in de toekomst. De aarde is geheel bedekt met water doordat de ijskappen zijn gesmolten. De overlevenden of afstammelingen houden zich drijvende met primitieve vaartuigen of kleine drijvende forten. Kevin Costner, die de Mariner wordt genoemd, is een van de talloze watercowboys die de wereldzeeën bevaart op zoek naar eten en een beter leven. De Mariner is een soort vismens met kieuwen en vliezen tussen zijn tenen. Zijn leven lang heeft hij al gezocht naar land maar dat is er volgens hem niet.

Na de vernietiging van de drijvende stad Atoll vlucht de Mariner met Helen (Jeanne Tripplehorn) en Enola (Tina Majorino) maar hij heeft geen boodschap aan ze. De slechterikken van 'Waterworld', de Smokers, achtervolgen de catamaran van de Mariner omdat Enola een tatoeage op haar rug heeft die zou vertellen waar er land te vinden is. De achtervolgingen en confrontaties zijn spectaculair en de film heeft een enorme vaart. Dankzij het ruime budget zijn alle vervoersmiddelen - ter zee en in de lucht - een lust voor het oog.

'Waterworld' heeft 172 (Wall Street Journal), 180 (New York Times) of 200 (Vanity Fair) miljoen dollar gekost en dat is ongeveer zes keer zoveel als de gemiddelde Hollywoodfilm. Hoofdrolspeler Kevin Costner zag in de tweede week van de opnamen zijn huwelijk op de klippen lopen. De produktieperiode was twee keer zo lang als voorzien door slechte planning en slecht weer. Een van de hoofdrolspelers, de 10-jarige Tina Majorino, zou bijna zijn verdronken of op z'n minst met haar haar in een schroef verstrikt zijn geraakt. Er waren geen wc's op de set, die bestond uit een verzameling drijvende vlotten en boten, met alle logistieke problemen vandien. Kevin Reynolds, regisseur en goede vriend van Costner, is gedumpt tijdens de montage.

Tijdens een exclusieve voorpremière van 'Waterworld' enkele weken geleden zei Costner dat de meeste geruchten die hij had gelezen onzin waren. Er was niemand in levensgevaar geweest en het verhaal van de wc's was ook niet waar. Veel van de verhalen zijn echter wel waar. Het script is eindeloos herschreven en het oorspronkelijke budget van 65 miljoen dollar bedroeg op de eerste opnamedag al honderd miljoen dollar. Costner stond erop dat Kevin Reynolds de regisseur zou worden, hoewel de twee bij de opnamen van 'Prince of Thieves' knallende ruzie hadden gekregen. Reynolds liet zich overhalen maar de Kevins kregen opnieuw ruzie. Hoewel Reynolds' naam als regisseur is gehandhaafd, heeft Costner zelf een groot deel van de montage gedaan. De film duurt 2 uur en 10 minuten.

De eerste kritieken geven de film het voordeel van de twijfel maar echt enthousiast is niemand. De woordspelingen waren de première al voorgegaan en in de recensies krijgen ze een vervolg. Zo kreeg de film de bijnaam 'Kevin's Gate', als variant op 'Heaven's Gate' omdat dat de film was die de studio United Artists om zeep hielp. Verder is gesproken van 'Dances with Waves' en de Washington Post karakteriseerde 'Waterworld' in zijn recensie als 'Road Warrior Goes Snorkeling'. Dezelfde krant denkt dat 'Waterworld' “geen zeevaartklassieker” zal worden en vindt de verhaallijn af en toe moeilijk te volgen.

“Waterworld blijkt een teleurstelling”, vindt de Wall St Journal. De New York Post constateert de nodige mankementen maar vindt het “overwegend toch een verrassend zeewaardig vaartuig”. De New York Times noemt de film een “Aquatisch Armageddon met veel speelgoed”. 'Waterworld' is, zo vindt de krant, “een groot, stoer, uitsloverig, bizar epos gelardeerd met gedurfde actiescènes die slordig aan elkaar geplakt zijn (-) maar toch spannend.”

Dennis Hopper, die in de film de schurkenhoofdrol speelt, vindt alle drukte vooraf maar onzin. “Dit is al mijn derde film die de duurste aller tijden is”, zei hij onlangs. “De eerste was 'Giant' in 1955, de laatste film met James Dean. De volgende was 'Apocalypse Now' (1978) en nu 'Waterworld'.” Hopper is een klassieke slechterik met amusante trekjes. “Aha! Daar hebben we gentleman guppy”, zegt hij tegen de Mariner. Volgens een criticus lijkt hij met een geheel ander script te hebben gewerkt dan de zwaarmoedige Costner. Voor hem is 'Waterworld' een prestigeproject geworden en de critici kunnen ook niet nalaten te noemen dat zijn laatste drie films, 'A Perfect World', 'The War' en 'Wyatt Earp', commerciele mislukkingen zijn geworden.

De duurste film aller tijden is financieel overigens al gered en de rekening wordt betaald door het Japanse bedrijvenconglomeraat Matsushita. 'Waterworld' is uitgekomen bij de Hollywoodstudio MCA/Universal, die onlangs is verkocht aan spiritualienhandel Seagramm. Voorwaarde bij de overdracht was echter dat de vorige eigenaar, Matsushita, 80 procent van de schuld op zich zou nemen. Daar zaten ook de meeste kosten van 'Waterworld' bij zodat de studio met een schone lei kan beginnen. Maakt 'Waterworld' winst dan is dat meegenomen. Maakt het verlies, dan gaat de rekening naar Japan.

En die mogelijkheid bestaat. 'Waterworld' was dit weekeinde weliswaar de best bezochte film in de VS, maar de recette in het eerste vertoningsweekeinde bleef toch belangrijk onder die van twee andere recente films: 'Apollo 13' met 26 miljoen dollar en 'Batman forever' met 52,8 miljoen dollar.