Korte blokkade tegen drugs in Spangen

ROTTERDAM, 29 JULI. Fruithandelaar J. van der Pluim was gisteravond naar de Spangensekade in Rotterdam gekomen om te protesteren. Sinds hij met zijn marktkraam naar dit gedeelte van de stad verhuisde, gaat hij 's ochtends om half zes gewapend met een ketting en een stalen balk aan het werk. Het personeel krijgt instructies, voor het geval een junk probeert te stelen. “Hakken”, luidt het advies.

Actievoerder en bewoner R. Vis geeft de fruithandelaar gelijk. Op de Spangensekade kan een 'gewoon mens' al maanden niet meer leven. Tientallen drugstoeristen en 'runners' bezoeken de panden waar in verdovende middelen wordt gehandeld, verslaafde hoeren verdienen het geld voor een shot bij hem voor de deur. Daarom heeft hij, samen met andere bewoners, de actie georganiseerd. Deze avond zetten ze aan het begin en einde van de kade een blokkade neer. Duitse en vooral Franse automobilisten worden tegengehouden en “dringend verzocht rechtsomkeert te maken”. En als sommigen niet aan de oproep gehoor geven? “Een weigering kan de gemoederen hoog doen oplopen”, zegt Vis en knikt veelbetekenend.

Maar de buitenlandse drugstoeristen blijven vanavond massaal weg van de Spangensekade. Een enkeling draait zijn auto niets vermoedend de bocht om, maar verdwijnt snel als hij de menigte van ongeveer 150 mensen ontwaart. “A demain”, roept een bewoonster hem na. Ze woont schuin boven nummer vijftien. Daar worden drugs verhandeld, zegt ze. Maar vanavond houden de dealers de deur hermetisch gesloten.

Heeft ze last van de verslaafden? De vrouw lacht schamper. Zal ze eens voorbeelden noemen? Als ze op zaterdagochtend naar haar werk gaat, wacht ze niet bij de bushalte in de wijk. Daar wordt ze de hele tijd aangesproken: waar nummer vijftien is, hoeveel een gram coke kost en, oh ja, of haar lichaam te huur is. Regelmatig worden zij en andere bewoners geteisterd door wateroverlast. Wanneer mensen verhuizen, jatten verslaafden binnen enkele uren geiser, kachelpijpen en waterleidingen. “Laatst kwam ik langs een pand waar kranten van de trap dreven.” De waterleidingen zijn dan al verkocht aan de oud-ijzerwinkel aan de overkant, zegt ze.

Aan het begin van de Spangensekade lopen de emoties inmiddels op. Niet de Franse drugstoeristen zijn daar debet aan, maar enkele leden van de extreem-rechtse Centrumpartij. Ze posteren zich bij de blokkade, gekleed in een zwart overhemd met adelaar, jasjes met de Nederlandse vlag en zware legerschoenen.

Pagina 3: Einde actie om extremisten

De actie, die tot elf uur had moeten duren, sterft daardoor een vroegtijdige dood. Om negen uur blaast de voorzitter van de bewonersvereniging de actie af. “Omdat steeds meer mensen van buitenaf zich er mee gaan bemoeien.”

De aanhangers van extreem-rechts hadden die middag al door de straten gelopen, zegt eigenaar W. Doolhof van sportschool Bodyshape. De vrouw die schuin boven nummer vijftien woont, knikt instemmend. Ze heeft zelf gezien hoe skinheads tegen spelende Turkse kinderen riepen: “Wacht maar tering Turken. We krijgen jullie vanavond wel.” Ze vindt het niet normaal. De leden van Bodyshape staan om eigenaar Doolhof heen. Het zijn hoofdzakelijk mannen - de vrouwelijke klandizie is de afgelopen tijd sterk verminderd. Want ondanks hun opgepompte spieren zouden de vrouwen niet langer de Spangensekade op durven.

De grote belangstelling schrikt verslaafden af. Ze laten zich vanavond nauwelijks zien, in tegensteling tot de dag ervoor. Daniëlle (24) tippelde die avond in de omgeving van het nabijgelegen Heemraadsplein. Ze heeft een mager, ingevallen gezicht en nerveuze ogen. “Ik ben al zes keer opgepakt' ', zegt Daniëlle, “maar ik blijf hier gewoon tippelen”. Sinds enkele weken treedt de politie harder op tegen straatprostituées in het westen van Rotterdam. De officiële tippelzone aan de Keileweg vindt Daniëlle te ver weg. “Bovendien verdien ik daar minder.”

Om de strijd om de openbare orde te kunnen winnen moeten er honderden agenten bijkomen, zegt een politieman van Bureau Marconiplein. Die komen er niet, dus gaat deze wijk “langzaam maar zeker kapot”.

Nog geen tien minuten na een veegactie van de politie heerst er voor een drugspand aan het Heemraadsplein weer de vertrouwde chaos. Een groepje vrouwen maakt ruzie over geld, een Surinaamse jongen zakt met een doffe blik tegen een muur onderuit. Aan de overkant van de straat staan twee mannen tegen elkaar te krijsen. Er wordt over en weer wat geslagen en geduwd.

Heroïneverslaafde Bram bekijkt het tafereel vanaf een bankje in het park. Hij kan zich niet voorstellen dat buurtbewoners last hebben van hem of van andere verslaafden. “De verslaafden hier veroorzaken juist helemaal geen overlast. Het is een soort gedrag dat de bewoners niet kennen. Ze begrijpen ons niet en worden daarom bang. Wij leven op straat en vechten ook onze ruzies op straat uit.” Volgens Bram is het logisch dat drugsverslaafden samenkomen rond het Heemraadsplein. “We zoeken steun bij elkaar. En waar moeten we anders naar toe? Overal worden we weggejaagd, het is een klopjacht geworden.”