Economie VS veert nu weer sierlijk op

NEW YORK, 29 JULI. De Amerikaanse economie is door het dal en de groei neemt weer toe. De rente gaat mogelijk niet verder omlaag - integendeel - de Federal Reserve Bank, het Amerikaanse stelsel van centrale banken, zou alweer denken aan het verkrappen van de geldhoeveelheid. Sommige economen sluiten een verder renteverlaging echter nog niet uit.

Toch nog onverwacht is het dieptepunt - een groei van het bbp met slechts 0,5 procent in het tweede kwartaal - voorbij. Drie maanden geleden werd er nog uitgebreid gespeculeerd over een 'zachte landing' van de economie. De groei van 5,1 procent in 1994 zou dit jaar niet kunnen worden geëvenaard en de rentestijgingen remden de investeringen af. Met het afnemen van de groei was het voor economen de vraag of de Verenigde Staten op een recessie afstevenden of dat de groeicurve langzaam zou afvlakken tot nul - de zachte landing - en daarna weer sierlijk zou opveren. Dat blijkt nu het geval en beter nog: de groei daalt niet tot nul.

“Er is geen sprake van een zachte landing”, zei econoom Bob Mellman van J.P. Morgan gisteren, “want er wordt niet geland”. Het ideale vervolgscenario is nu een langzame groeistijging dit jaar en volgend jaar. De verwachting voor dit jaar is een groei van 2tot 3 procent en voor volgend jaar wellicht een groei van iets boven de 3 procent. Het één hangt uiteraard met het ander samen. Sommige economen verwachten in 1996 een lagere groei dan dit jaar. Kans op een hogere inflatie in minimaal.

In zijn meest recente speech voor het Amerikaanse Congres zei de voorzitter van de Federal Reserve Bank, Alan Greenspan, tien dagen geleden dat hij een recessie nog steeds niet uitgesloten achtte. Hij dacht echter dat “de reële verkopen verder zullen groeien en na de correctie van de voorraadvorming zullen leiden tot een bescheiden economische expansie”. De Fed-voorzitter hield een slag om de arm door te zeggen dat hij niet helemaal begreep waarom de economie in het voorjaar zo snel was afgekoeld. Omdat daarin tevens de fundamenten van een herstel liggen, wilde Greenspan nog niet het achterste van zijn tong laten zien.

De economische cijfers hebben in die tien dagen het beeld van een zich herstellende groei bevestigd. De vertraging in de groei van het tweede kwartaal en het onder controle houden van de inflatie had het rendement van de dertigjarige obligatie tot onder de 6,5 procent gebracht. Dat rendementsniveau is gekoppeld aan de hypotheekrente en de verlaging daarvan in mei heeft flink wat kopers gelokt. In juni steeg het aantal verleende hypotheken met 3,9 procent, het hoogste cijfer in vier maanden. Het aantal verkochte huizen ging vorige maand zelfs met 6,6 procent omhoog.

De orders van duurzame produktiegoederen vertoonden in juni een daling met 0,1 procent, maar dit volgt op een maand met met een stijging van 2,6 procent. Het cijfer kan bovendien sterke stijgingen en dalingen vertonen door het wel of niet bevatten van grote orders voor bijvoorbeeld vliegtuigen of ander zwaar materieel.

De consument toont zich ook optimistisch over de economie. Zowel de index van het consumentenvertrouwen van de Conference Board als van de Universiteit van Michigan vertoonde afgelopen week een stijging met ongeveer 5 procent. Het vertrouwen van consumenten hangt dikwijls samen met hun arbeidsvooruitzichten. In het algemeen verwachten economen dat de werkloosheid om en nabij het huidige niveau van 5,6 procent van de beroepsbevolking zal blijven. Als de consument het vertrouwen heeft en hij heeft een baan dan zullen zijn bestedingen de economie goed doen.

Op de lange termijn doemt een onzekere factor op in die consumentenbestedingen. Het reële besteedbare inkomen van de Amerikaanse industriewerknemers is langzaam aan het dalen. Het is een proces dat al twintig jaar gaande is maar door de snelle produktiviteitsstijgingen en de hogere bedrijfswinsten is er gemor hoorbaar uit kringen van werknemers in loondienst, vakbondsleden en democraten. Economen wijzen er op dat tweederde van het bruto binnenlands produkt bestaat uit consumentenbestedingen. Als een deel van die consumenten minder te besteden heeft, zal de Amerikaanse economie dat merken.