Spanning Kroatië en Krajina loopt op

SARAJEVO, 28 JULI. Kroatië heeft zijn bemoeienis met de oorlog in Bosnië uitgebreid. De Kroatische Krajina - de Kroatische Serviërs - heeft met het oog op een verwachte Kroatische aanval een algehele mobilisatie afgekondigd.

De VN-vredesmacht in Kroatië besloot met het oog op de toegenomen spanning haar aanwezigheid op een aantal bedreigde punten langs de bestandslijn te versterken.

“De toestand is zeer gevaarlijk. We zijn getuige van een totale ineenstorting van de onderhandelingen en een volledige mobilisatie van beide partijen”, zei gisteren de stafchef van de VN-vredesmacht in Kroatië, kolonel Norris Pettis. “Onze actie is bedoeld om een toestand te vermijden waarbij we langs de kant staan, tijd laten verstrijken en steeds dichter bij een totale oorlog komen. Ik ben bang dat de gebeurtenissen ons inhalen en dat het misschien al te laat is.”

In de Bosnische enclave Bihac landde vannacht een mysterieus vrachtvliegtuig met voorraden voor het Bosnische regeringsleger, dat de enclave verdedigt tegen een gecombineerde aanval van Kroatische en Bosnische Serviërs en troepen van de moslim-rebel Abdic. Het ging vrijwel zeker om een Kroatisch vliegtuig.

De verdedigers van Bihac hebben melding gemaakt van terreinverlies en van een groot gebrek aan munitie. Vandaag laaide de strijd hoog op: bij Pecigrad werden in één uur duizend artillerie-explosies geregistreerd. De VN meldden honderden Kroatische soldaten te hebben gezien toen ze de enclave binnentrokken om het regeringsleger bij te staan.

De Kroaten hebben ten zuiden van de enclave, in westelijk Bosnië, hun eerder deze week begonnen offensief tegen de Bosnische Serviërs voortgezet. Dit offensief, bedoeld om het front in Bihac te ontlasten, liep gisteren uit op een doorbraak van de Bosnisch-Servische linies bij Glamoc, dat volgens de Kroaten is omsingeld. In drie dagen strijd is volgens Zagreb 150 vierkante kilometer op de Bosnische Serviërs veroverd. In een kennelijke wraakactie bestookten gisteren de Bosnische Serviërs Mostar met hun artillerie.

De Kroatische opmars bracht gisteren de leiding van de 'Servische Republiek Krajina' (RSK) - de eenzijdig binnen Kroatië uitgeroepen staat van de Kroatische Serviërs - tot het besluit een algemene mobilisatie af te kondigen voor de Dalmatische steden Knin, hun hoofdstad, Drnis, Obrovac en Benkovac. Alle mannen die wapens kunnen dragen en geen werk hebben moeten zich melden voor militaire dienst.

Het 'parlement' van de RSK koos gisteren in Topusko een 'nieuwe regering, die wordt geleid door de voormalige 'minister' van buitenlandse zaken Milan Babic. Hij is een bondgenoot van 'president' Milan Martic, die bekend staat als een man van de harde lijn en een tegenstander van een compromis met Kroatië.

Pagina 5: Zepa 'etnisch gezuiverd'

De Bosnische Serviërs hebben gisteren de 'etnische schoonmaak' van Zepa voltooid. Vijfduizend inwoners van de eerder deze week veroverde enclave zijn naar Kladanj en vandaar naar Zenica in het door het regeringsleger beheerste deel van Bosnië overgebracht. De mannen van Zepa - voor zover die niet de heuvels zijn ingevlucht - hebben de Bosnische Serviërs achtergehouden. Ze willen hen uitwisselen tegen krijgsgevangen Bosnisch-Servische soldaten die zich in handen van de Bosnische regering bevinden. De opperbevelhebber van de Bosnische Serviërs, generaal Mladic, eiste gisteren van de commandant van de verdedigers van Zepa, kolonel Avdo Palic, dat de naar schatting vijftienhonderd mannen uit de enclave die - al dan niet bewapend - de heuvels zijn ingevlucht, zich overgeven om te worden uitgewisseld tegen krijgsgevangen Serviërs.

Mladic eiste gisteren verder de overgave van de verdedigers van Gorazde, de laatste moslim-enclave in het oosten van Bosnië. “De situatie in Gorazde kan worden geregeld in contacten met de vertegenwoordigers van de plaatselijke overheid, door een inlevering van de wapens. De burgers krijgen de mogelijkheid [in Gorazde] te blijven als ze dat wensen”, aldus Mladic. (Reuter, AP, AFP)