Meer fraude sociale zekerheid ontdekt

ZOETERMEER, 28 JULI. Opsporingsinstanties hebben vorig jaar voor 80 miljoen gulden aan fraude met sociale verzekeringen ontdekt, 30 miljoen meer dan in 1993. Dit heeft College van toezicht sociale verzekeringen (Ctsv) vanochtend bekendgemaakt.

Ctsv-voorzitter D. van Leeuwen noemde vooral de stijging bij de opgespoorde werkgeversfraude “opvallend groot”. Hiermee was in 1994 een bedrag van 43,2 miljoen gulden gemoeid, bijna twee keer zoveel als een jaar eerder. De stijging komt onder meer door de opsporing van enkele omvangrijke fraudes, mede dank zij informatie van de belastingdienst. Bij werkgeversfraude gaat het hoofdzakelijk om niet-afgedragen premies voor sociale verzekeringen.

In de bouw werd de meeste werkgeversfraude ontdekt. Het Sociaal Fonds Bouwnijverheid spoorde voor 27,4 miljoen gulden op. Verder werd er relatief veel fraude in de horeca vastgesteld, voor 6 miljoen.

Het opgespoorde bedrag aan werknemersfraude steeg van 28 miljoen tot 34,9 miljoen. In tweederde van de gevallen ging het om 'witte' fraude. Dit betreft uitkeringsontvangers die tevens een baan hebben waarvoor de belastingen en premies wel worden afgedragen. In 19 procent van de gevallen ging het om zwart werken.

Het is allerminst zeker dat de uitkeringsinstanties de volledige 80 miljoen gulden aan opgespoorde fraude hebben teruggevorderd. Dat zou wel moeten, zei Ctsv-bestuurder G. van Otterloo vanochtend. De registratie van gegevens schiet op dat punt tekort. Volgens het Ctsv doen de lacunes zich vooral voor in fraudezaken waarmee een bedrag van 6.000 gulden of minder is gemoeid. Het openbaar ministerie hanteert sinds 1993 de richtlijn dat bij fraudes van deze omvang geen proces-verbaal wordt opgemaakt en dat ze met een administratieve boete kunnen worden afgedaan. Maar bedrijfsverenigingen, die belast zijn met de uitvoering van de WW, de Ziektewet en de WAO, laten dat vaak na, constateert hun toezichthouder, het Ctsv.

De Sociale Verzekeringsbank (SVB) heeft bij de volksverzekeringen (AOW, kinderbijslag, AWW) in 1994 voor 1,9 miljoen gulden aan fraude opgespoord, tegen 400.000 gulden in 1993. Sinds eind vorig jaar beschikt elk districtskantoor van de SVB over een opsporingsfunctionaris.

Het Ctsv onderstreept dat het opgespoorde bedrag van 80 miljoen gulden bij de werknemers- en de volksverzekeringen weinig zegt over de werkelijke omvang van de fraude in de sociale zekerheid. De gemeentelijke sociale diensten - die niet onder het toezicht van het Ctsv vallen - hebben overigens vorig jaar een veel hoger bedrag aan bijstandsfraude opgespoord: 349 miljoen. “Het is een lastig chapiter”, zei Ctsv-voorzitter Van Leeuwen vanochtend, “om de werkelijke omvang van de fraude te schatten.”