Zover het bewijs reikt

HET STRAFRECHTELIJK ONDERZOEK wegens oorlogsmisdaden tegen de Bosnisch-Servische leiders Karadzic en Mladic heeft nu geleid tot een internationaal arrestatiebevel. Het VN-tribunaal voor het voormalige Joegoslavië heeft de twee topmannen van het bewind in Pale formeel in staat van beschuldiging gesteld. Het Hof gaf daarmee een duidelijk signaal dat het zich niet zal beperken tot de uitvoerders. Ook de mensen achter de schermen zullen worden aangepakt “zo ver als het bewijs mij voert”, heeft aanklager Goldstone laten weten.

Dat de openbare aanklager een arrestatiebevel heeft weten los te krijgen laat zien dat er kennelijk toch al het nodige belastende materiaal bijeen gebracht is. Goldstone heeft de zaken tegen Karadzic en Mladic overgenomen van de Bosnische moslim-regering en loopt daarmee de kans dat hem partijdigheid wordt verweten. Eerder dit jaar lekte uit dat de Amerikaanse geheime dienst CIA de verantwoordelijkheid voor de etnische zuiveringen voor negentiende legde bij de Bosnische Serviërs. Na Srebrenica is de geloofwaardigheid van deze visie overigens eerder gestegen dan gedaald.

Karadzic en Mladic erkennen het tribunaal niet en arrestatie behoort niet tot het mandaat van de UNPROFOR-troepen. Het wordt voor het tweetal wel riskant zich buiten hun eigen gebied te begeven, maar ze zullen het wel zo draaien dat dit vooral lastig is voor het vredesoverleg - wat dit nog waard is. Als zij werkelijk dit overleg willen intensiveren is trouwens nog altijd Zwitserland beschikbaar. Dit is geen lid van de Verenigde Naties en dus niet gebonden aan het arrestatiebevel.

DE OPGAVE VAN Goldstone en de zijnen blijft inmiddels formidabel. Terwijl de partijen in de rechtszaal strijden over het juridische bestaansrecht van het tribunaal, kampen de aanklagers met een enorm probleem van geloofwaardigheid. De kans dat de twee Bosnisch-Servische leiders in de beklaagdenbank zullen terechtkomen is gering. Wel is hun aanzien door de arrestatiebevelen beschadigd. Wanneer Goldstone overgaat tot openbare getuigenverhoren of wanneer bijvoorbeeld de Amerikanen besluiten met nadere onthullingen te komen zal hun reputatie mogelijk verder worden aangetast.