Vermageringseiwit werkt bij muizen

ROTTERDAM, 27 JULI. Het eiwit leptine, gemaakt door het obese gen (vetzuchtgen), leidt in de toekomst wellicht tot een medicijn tegen vetzucht. Muizen die door een genetische afwijking veel te dik zijn verliezen na twee weken dagelijkse injecties met het eiwit leptine een derde van hun lichaamsgewicht. De muizen missen het vetzuchtgen waardoor ze zelf geen leptine produceren.

Publikatie van dit effect van leptine door drie aparte onderzoeksgroepen in het tijdschrift Science dat morgen verschijnt heeft zo snel tot opgewonden reacties van marktanalisten geleid dat de redactie van het wetenschappelijk tijdschrift besloot het embargo tot de verschijningsdatum op het wetenschappelijk nieuws op te heffen. Bij het onderzoek zijn de farmaceutische bedrijven Amgen en Hoffmann La Roche betrokken.

De hoop op een medicijn tegen vetzucht bij mensen is vooral gebaseerd op experimenten bij normale muizen met een normaal lichaamsgewicht en bij muizen van een stam die in de loop van hun leven steeds dikker worden, een eigenschap die veel mensen ook vertonen. De 'normale' muizen verloren nog 12 procent van hun lichaamsgewicht na een leptinekuur. Na een hoge dosering verloren ze bijna al hun lichaamsvet. Het eiwit leptine komt van nature bij muizen en bij mensen voor. Leptine vermindert de eetlust en versnelt de stofwisseling.

Amgen heeft in mei van dit jaar de ontdekkers die vorig najaar de vondst van het vetzuchtgen bij mensen bekendmaakten 20 miljoen dollar betaald voor de exclusieve licentie om produkten op basis van het gen te mogen ontwikkelen. Het geld wordt verdeeld tussen ontdekker Jeffrey Friedman en twee collega's en hun werkgevers, de Rockefeller University en het Howard Huges Medical Institute in New York. Amgen betaalde het hoogste bedrag dat een firma ooit voor de rechten op een produkt van een menselijk gen heeft betaald. De toepassing bij mensen ligt echter nog jaren in het verschiet.

Leptine is een hormoon met werking in de hersenen, wellicht de hypothalamus. Onderzoekers van Hoffmann la Roche hebben leptine rechtstreeks in de hersenen ingespoten en daar blijkt het eiwit in veel lagere concentraties al werkzaam te zijn. Vele onderzoekers speuren nu naar de receptor waar leptine in de hersenen op aangrijpt om zijn werking te hebben. Als de receptor is gevonden kunnen er wellicht eetlustremmende pillen worden ontwikkeld. Leptine moet steeds worden geïnjecteerd, want eiwitten worden in het maag-darmkanaal afgebroken en verliezen hun functie.