Sri Lanka wil Tamils autonomie verlenen

NEW DELHI, 27 JULI. De regering van Sri Lanka is bereid de Tamil-minderheid in het noorden en oosten van het land een aanzienlijke mate van autonomie te verlenen. Dit blijkt uit voorstellen voor een grondwetsherziening, die gisteren naar de pers uitlekten en volgende week officieel worden gepresenteerd.

Als de plannen van president Chandrika Kumaratunga door het parlement worden aanvaard, zal Sri Lanka veranderen van een eenheidsstaat in een staat met een federaal karakter. De voorstellen “beogen de constitutionele basis te herbouwen van een multi-etnische en pluriforme samenleving”, aldus een passage in de tekst van het uitgelekte document.

Volgens de regering dienen de huidige acht provincies te worden vervangen door regio's. De grenzen van die regio's zouden anders kunnen lopen dan die van de oude provincies. Hierdoor wordt een samenvoeging mogelijk van de vooral door Tamils bewoonde noordelijke en oostelijke provincies. Dit is steeds een belangrijke eis van de Tamil Tijgers geweest, die al sinds 1983 strijden voor een onafhankelijke staat in juist die gebieden. Via grenscorrecties kan wellicht ook de islamitische minderheid in het oosten, die vaak tussen twee vuren gevangen zit, tevreden worden gesteld.

De nieuwe regio's, die een eigen volksvertegenwoordiging moeten krijgen met zelfstandige wetgevende bevoegdheden, zouden hun zaken grotendeels zelf kunnen afwikkelen. Slechts buitenlandse zaken en defensie zouden onder de centrale regering in Colombo blijven. Elke regio zal een door Colombo benoemde gouverneur hebben, die zich samen met de regionale regering van het bestuur zal kwijten.

Verder wil Kumaratunga de grote macht van de president beperken. Tijdens haar verkiezingscampagne had zij ettelijke keren beloofd om na haar verkiezing maatregelen daartoe te nemen. Waarnemers in Colombo omschrijven de constitutionele voorstellen als de meest radicale sinds Sri Lanka in 1948 onafhankelijk werd.

De Tamil Tijgers hebben nog niet op de voorstellen gereageerd. Het is echter twijfelachtig of ze hierin aanleiding zien hun strijd te staken. Na enkele maanden van vredesoverleg hervatten de Tijgers in april onverminderd de strijd. De strijdkrachten van de regering ontketenden begin deze maand op hun beurt een groot offensief op het noordelijke schiereiland Jaffna. Hierbij zijn al honderden doden gevallen. Het militaire succes van de operatie zou overigens beperkt zijn. In totaal heeft de strijd van de afgelopen twaalf jaar aan ruim 35.000 mensen het leven gekost.

Intussen heeft het Internationale Rode Kruis bekendgemaakt dat het voorlopig weigert nog voedselkonvooien te begeleiden voor de noodlijdende bevolking in het noorden. De regering van Sri Lanka staat er tot ergernis van het Rode Kruis op de schepen te inspecteren, terwijl bovendien de veiligheid van de konvooien niet is gegarandeerd. Enkele maanden geleden liep een schip van het Rode Kruis op een door de Tijgers gelegde zeemijn, waarbij een Indonesische matroos het leven verloor.

    • Floris van Straaten