Senaat VS voor opheffing van wapenembargo Bosnië

WASHINGTON, 27 JULI. De Amerikaanse Senaat heeft zich gisteren met grote meerderheid uitgesproken voor opheffing van het wapenembargo tegen Bosnië. De stemming wordt gezien als een zware nederlaag voor het Bosnië-beleid van president Clinton.

Na een emotioneel debat stemden de senatoren met 69 tegen 29 stemmen voor de opheffing van het wapenembargo tegen Bosnië. Ze negeerden daarmee - met een meerderheid van meer dan tweederden - waarschuwingen van het Witte Huis dat het besluit kan leiden tot onenigheid met de NAVO-bondgenoten en tot een terugtrekking van de VN-vredesmacht uit Bosnië, onder begeleiding van Amerikaanse grondtroepen.

Die argumenten konden gisteren in de Senaat de Republikeinen en een aantal Democraten niet overtuigen. “Mensen hebben het recht zich te verdedigen”, zo zei de leider van de Republikeinen, Robert Dole. “Mensen worden vermoord, vrouwen worden verkracht en kinderen wordt de keel afgesneden omdat wij dit landje onze wil hebben opgelegd.” “Dit is geen partijdiscussie”, zo zei hij. “Het gaat erom of een klein land dat aan alle kanten wordt verwoest enig recht heeft in deze wereld.” Talrijke senatoren citeerden tijdens het debat uit persberichten over de wreedheden die de Bosnische Serviërs de afgelopen week de moslims in Srebrenica hebben aangedaan en voerden aan dat de Bosnische regering het recht moet hebben zich te verdedigen.

De meerderheid waarmee de Senaat zich voor de opheffing van het wapenembargo tegen Bosnië heeft uitgesproken is groot genoeg om een presidentieel veto ongedaan te maken. President Clinton heeft dat veto al in het vooruitzicht gesteld. Als ook het Huis van Afgevaardigden zich met de vereiste meerderheid van tweederden voor de opheffing van het wapenembargo uitspreekt, moet Clinton overgaan tot een eenzijdige Amerikaanse opheffing van het embargo.

Waarnemers in Washington hebben gezegd dat dit niet betekent dat de Amerikanen de Bosnische regering op korte termijn wapens gaan leveren. Clinton heeft, afgezien van zijn veto, nog enkele ontsnappingsmogelijkheden en kan de stemming in het Huis nog aanzienlijk vertragen. In het voor Sarajevo gunstigste geval zal het nog een half jaar duren voordat het embargo eenzijdig door Washington wordt opgeheven.

Bovendien heeft de Senaat aan de maatregel twee amendementen verbonden. Het eerste verplicht Clinton te streven naar een stemming in de Veiligheidsraad over de opheffing van het wapenembargo tegen de Bosnische regering, in een uiterste poging onenigheid met de NAVO-partners te voorkomen; als dat mislukt, verplicht een tweede amendement de regering te streven naar een stemming over het wapenembargo in de Algemene Vergadering van de VN.

President Clinton heeft in een reactie op de stemming in de Senaat gezegd niet te denken dat de opheffing van het wapenembargo tegen Bosnië “de juiste weg is”. Volgens hem is een uitbreiding van de luchtacties tegen de Bosnische Serviërs de beste manier om de Bosnisch-Servische agressie tot staan te brengen. De stemming in de Senaat, zei hij, “opent de weg naar de ineenstorting van de VN-missie [in Bosnië] en vergroot de kans op de inzet van Amerikaanse troepen daar”. Hij voegde daaraan toe wel respect te hebben voor de stemming als uiting van “zorg over het frustrerende onvermogen van de VN bij de uitvoering van hun taak in Bosnië”. (Reuter, AP, AFP)