Protest tegen 'drama in Srebrenica'; Mazowiecki treedt af na val enclaves

GENÈVE, 27 JULI. Tadeusz Mazowiecki, de VN-gezant voor mensenrechten in ex-Joegoslavië, is afgetreden. Hij zei vandaag in Genève zijn werk niet te kunnen voortzetten na het humanitaire drama in Srebrenica en de val van Zepa.

Mazowiecki zei dat hij de secretaris-generaal van de VN, Boutros Boutros-Ghali, in een brief zijn ontslag heeft aangeboden. De vroegere Poolse premier heeft eerder deze week in een eerste rapport over de gebeurtenissen in Srebrenica de Bosnische Serviërs beschuldigd van “barbaarse acties” jegens de burgerbevolking van Srebrenica. In zijn brief aan Boutros-Ghali beschuldigde Mazowiecki “de internationale gemeenschap en haar leiders” van “gebrek aan moed” bij de bescherming van de mensenrechten in Bosnië. Zepa en Srebrenica zijn “in de steek gelaten”, hetgeen tot “een verschrikkelijke tragedie” heeft geleid.

Boutros-Ghali heeft gisteren ingestemd met het verzoek van de NAVO militaire commandanten van de VN-vredesmacht in ex-Joegoslavië de bevoegdheid te geven de NAVO om luchtaanvallen te vragen. Die bevoegdheid lag in het systeem van de 'dubbele sleutel' tot dusverre de facto in handen van zijn speciale gezant Yasushi Akashi, namens Boutros-Ghali zelf. De secretaris-generaal liet in een verklaring weten de bevoegdheid om de NAVO om ingrijpen te vragen, over te dragen aan de opperbevelhebber van de VN-troepen in ex-Joegoslavië, de Franse generaal Bernard Janvier. Deze kan de bevoegdheid delegeren aan de bevelhebber van de VN-troepen in Bosnië, de Britse generaal Rupert Smith wanneer het gaat om luchtsteun ter bescherming van blauwhelmen.

Het besluit van Boutros-Ghali maakt een eind aan de rol van Akashi bij de kwestie van de luchtacties. Hij is vaak gehekeld wegens zijn onwil verzoeken om luchtsteun aan de NAVO te honoreren. Irritatie over Akashi's onwil was voor de NAVO gisteren aanleiding Boutros-Ghali te vragen om een 'stroomlijning' van het beslissingsproces

De Amerikaanse Senaat sprak zich gisteren na een zeer emotioneel debat met een meerderheid van 69 tegen 29 stemmen uit voor een eenzijdige opheffing van het wapenembargo tegen Bosnië. De stemming wordt gezien als een zware nederlaag voor het Bosnië-beleid van president Clinton, die al heeft aangekondigd zijn veto over het besluit te zullen uitspreken. Het Huis van Afgevaardigden moet zich nog over de opheffing van het wapenembargo tegen Bosnië uitspreken.

Rusland liet gisteren weten dat als de Amerikanen zouden overgaan tot wapenleveranties aan de Bosnische regering, de Russen de Serviërs wapens zullen gaan leveren. Ook is in Moskou gepleit voor een eenzijdige opheffing van de internationale sancties tegen Joegoslavië (Servië en Montenegro).