Huygens (3)

Naar aanleiding van de ingezonden brief (W&O, 13 juli) van dr. Van Bergen uit Utrecht betreffende de sterfdag van Christiaan Huygens, wil ik graag het volgende opmerken.

Alhoewel Holland pas in 1700 officieel overging tot de Gregoriaanse kalender, was deze in het dagelijks leven al algemeen ingeburgerd. Net zoals Christiaan, die zijn brieven en zijn sterrenkundige waarnemingen naar de Gregoriaanse kalender dateerde, gebruikte ook zijn broer Constantijn de Gregoriaanse kalender voor het dateren van zijn brieven en zijn dagboek. Gedurende de wintermaanden van 1689 t/m 1696, die hij als secretaris van de stadhouder-koning Willem III steeds in Londen moest doorbrengen, noteert hij een typisch Engels volksfeest zoals de dag van het buskruitcomplot (Guy Fawkes Day, 5 november) in zijn dagboek steeds op 15 november. Ook het Engelse kerstfeest en nieuwjaarsdag worden consequent 10 dagen later aangemerkt.

In het kader van een kort stukje voor de W&O-Huygensbijlage leek mij deze uitweiding eigenlijk overbodig en niet ter zake doende, en zoals de briefschrijver achteraf zelf ook opmerkt, de foutieve sterfdatum 8 juni is ook niet met de Juliaanse kalender kloppend te maken. De vergissing van 's Gravesande heeft niets met de Juliaans/Gregoriaanse kalender te maken, kennelijk heeft hij (of zijn informant) een 'juli' voor een 'juni' aangezien, een vergissing die snel gemaakt is in de handschriftbronnen uit die tijd.