Alpha, pakken die zooi'

DEN HAAG, 27 JULI. De hoogtemeter staat op 11.000 voet, beneden zijn bergen te zien en een weg die naar boven kronkelt. Aan het eind van de weg bebouwing: Srebrenica.

In de Defensiekrant die deze week verschijnt staat het verslag van de NAVO-luchtaanval op Srebrenica. Het is een letterlijke weergave van bandopnames van de gesprekken tussen piloten en commandocentrum.

In de cockpit van een van de twee Nederlandse F-16's hoort de pilote: “Hier windmill zero two. Alles zuid van de track die je net vloog, is hostile

(vijandelijk). Afknallen!''.

Haar antwoord: “Windmill zero two, tussen dat huis met het rode dak en die schuur zie ik tanks op de weg rijden. Confirm?”.

Het grondstation Zero two, ingegraven langs de weg naar de ontruimde Bosnische stad: “Roger Alpha, pakken die zooi”.

De pilote: “Goin' in, goin' in”.

Direct hierna valt een door de F-16 afgeworpen bom op een tank van het Bosnisch-Servische leger dat zich op dinsdag 11 juli verplaatste naar Srebrenica. Deze eerste werkelijke aanval met twee Nederlandse F-16's is vanuit de neus van het toestel op video vastgelegd. Wat de beelden uit de op kop vliegende F-16 laten zien wordt morgen gepubliceerd in de Defensiekrant.

Na de mededeling uit de cockpit dat de aanval wordt ingezet, duikt de neus van het toestel naar beneden. De duikhoek is 17 graden, de hoogtemeter tolt. Rechts in de lucht zijn rookwolkjes te zien, het afweergeschut van de Bosnische Serviërs werkt, maar treft geen doel. De eerste jager zakt onder de door de pilote aangegeven grens en de boordcomputer, door de bemanning “bitch” genoemd, laat een waarschuwing horen. De vlieger richt nauwkeurig op het doel, vuurt de bom af (“off hot”) en trekt op amper 5.000 voet scherp op en maakt een bocht naar links.

Terug op de basis Villafranca in Noord-Italië is er champagne voor de piloten, maar de stemming is er niet echt naar. Men beseft, aldus de Defensiekrant, dat de actie uitsluitend werd toegestaan (na twee eerdere weigeringen) omdat Dutchbat die dag onder vuur lag. Verder beschouwt men de aanval ook niet als geslaagd. Behalve de twee Nederlandse F-16's waren er nog 16 gevechtstoestellen in de lucht, maar die kwamen om uiteenlopende redenen niet in actie.

Overste Jouke Eikelboom, commandant van de Leeuwarden-eenheid op Villafranca zegt in de Defensiekrant: “Militair gezien vind ik het jammer dat we niet eerder in actie mochten komen, vooral voor die jongens op de grond. Maar dat de actie weer werd afgeblazen is logisch. Zo gauw er sprake is van gijzelaars, verlamt dat de operatie. In zulke situaties is ook airpower aan handen en voeten gebonden. Je kunt alleen speldeprikken uitdelen.”

Hornburg voegt hier aan toe: “Bij Srebrenica was het de bedoeling om belaagde Nederlanders te ontzetten, niet om de Servische aanval te stuiten. Er was veel vijandelijke infanterie, en airpower alleen kan die niet stoppen, daar heb je ook een grote troepenmacht voor nodig.”