Advies om ten minste zes beveiligingen aan te brengen; Zalm waarschuwt bedrijven voor risico's derivatenhandel

DEN HAAG, 27 JULI. Bedrijven moeten de financiële risico's die ze lopen wanneer ze in derivaten beleggen, zoveel mogelijk beperken. Minister Zalm (financiën) heeft hierop aangedrongen in een brief aan de gezamenlijke werkgeversorganisaties.

Zalm adviseert de bedrijven ten minste zes beveiligingen aan te brengen alvorens ze zich in de derivatenhandel begeven. Derivaten zijn instrumenten zoals opties, termijncontracten of ruilcontracten waarmee handelaren financiële risico's kunnen afdekken of juist aangaan. De 'Barings-affaire' in het Verenigd Koninkrijk heeft laten zien dat deze risico's aanzienlijk kunnen zijn, terwijl in Nederland enkele woningcorporaties, waaronder Eigen Haard uit Enschede en Jutphaas in Nieuwegein, aan de rand van het faillissement belandden toen ze zich al te gretig met de handel in derivaten waren gaan bezighouden.

Volgens de minister kunnen bedrijven de risico's in elk geval beperken als ze zich aan een aantal interne en externe afspraken houden. Zo moeten ze ook over eigen deskundigheid beschikken en niet louter afgaan op adviezen van derden. Ook moeten de bedrijven kunnen terugvallen op onafhankelijke adviseurs.

Een ander advies dat Zalm de werkgevers geeft, is slechts zaken te doen met professionele tegenpartijen die zelf ook voldoende financieel solide zijn en bovendien onder toezicht staan, zoals een kredietinstelling of een bank. Wanneer een bedrijf zich vaker dan incidenteel in de derivatenhandel begeeft, moet het een risicobeheersings- en controlesysteem onderhouden, waardoor het management voortdurend kan oordelen over de omvang en de gevoeligheid van de risico's, zoals de veranderingen van de rente, de wisselkoersen en de bedrijven. Volgens de minister moet de top van het bedrijf daarom interne richtlijnen vaststellen voor het gebruik van derivaten en moet er een strikte scheiding worden gehanteerd tussen de medewerkers die transacties in derivaten aangaan en het personeel dat voor de administratie en de controle zorgt.

Zalm, die zegt niet de pretentie een handleiding voor de derivatenhandel te hebben uitgebracht, heeft zijn brief geschreven op aandrang van de Tweede Kamer. Eerder dit jaar wees staatssecretaris Vermeend (financiën) gemeenten, waterschappen en andere (semi-)overheidsinstellingen al op de risico's van de derivatenhandel. Zijn collega Tommel (volkshuisvesting) maande de woningcorporaties onlangs helemaal niet meer aan deze transacties mee te doen.

In de financiële sector is de laatste jaren door de centrale banken gewerkt aan internationale richtlijnen voor het gebruik van derivaten. De Bank voor Internationale Betalingen (BIS) kwam onlangs met voorlopige richtlijnen uit, die een berekeningsmethode voorstellen voor het reserveren van eigen vermogen tegenover posities die banken innemen op de financiële markten, waaronder ook de handel in derivaten valt. Deze vermogenseis voor 'marktrisico's' is een aanvulling op de eerder richtlijn voor kredietrisico's. Banken en effectenbanken wordt voorts toegestaan om eigen risicobeheersingssystemen in te voeren, die aan algemene standaards moeten voldoen.