Steeds meer scholen houden in vakantie poorten geopend

Het is zomervakantie maar niet alle middelbare scholen zijn dicht. “Een hele zomer vrij is niet meer verantwoord.”

DEN HAAG, 26 JULI. Bijna al zijn klasgenoten zijn op vakantie, maar Emmanuel (14) uit Den Haag gaat nog elke dag naar school. De kinderen uit zijn straat gaan voetballen of naar het zwembad, maar Emmanuel kijkt ingespannen naar het scherm voor hem in afwachting van de instructies van zijn leraar. Hij vindt het wel “een beetje jammer” dat hij geen vakantie heeft. “Maar het is belangrijk voor mijn toekomst dat ik goed Nederlands leer. Ik ben pas een jaar in Nederland.”

Voor 80 leerlingen van het Haagse Johan de Wittcollege, een brede scholengemeenschap van voorbereidend beroepsonderwijs (VBO) tot en met VWO, is de school deze zomer niet dicht. Vijf weken lang gaan ze elke ochtend naar school voor lessen Nederlands, sport, expressie en tekstverwerken. De leerlingen van de zomerschool hebben allemaal extra lessen Nederlands nodig. Veel van hen zijn nog niet zo lang in Nederland. “Het is niet zo slim als deze kinderen twee maanden niets aan Nederlands doen, omdat ze vakantie hebben”, zegt S. Mulders, docente Nederlands en Verkoop, die de zomerschool coördineert.

Deelname aan de zomerschool is vrijwillig. “Kinderen die hier tegen hun zin komen, nemen toch niets op”, zegt Mulders. “De leerlingen die hier komen zijn bijzonder gemotiveerd en begrijpen dat ze zelf aan hun toekomst moeten werken. Ze willen de leerstof beter beheersen. Je hoort tegenwoordig altijd negatieve verhalen over jongeren en dat ze niets willen, maar als je die kinderen hier bezig ziet, dat is echt ongelooflijk. Ze zijn zo serieus bezig, ze hebben niet eens tijd om te klieren of grappen te maken.” Mulders zou het liefst volgend jaar de zomerschool openstellen voor meer leerlingen, bijvoorbeeld voor degenen die een overstap maken van MAVO naar HAVO. Maar ze vraagt zich af of daar wel geld voor is.

De zomerschool wordt gegeven door docenten van de gewone school. Na afloop van de vijf weken krijgen zij vakantie. “Toch heb ik een beetje een vakantiegevoel”, zegt K. Bronsveld, leraar Nederlands. “De leerlingen zijn gemotiveerder dan in de gewone school. Daar gaat het vaak moeizaam, soms moet je echt hard trekken voor er wat uitkomt.”

De Haagse school is niet de enige zomerschool, ook de Lieven de Keyschool in Haarlem geeft gewoon les. Tussen de 50 en 70 leerlingen, vooral kinderen die net in Nederland zijn, volgen Nederlands en maatschappijleer. Het precieze aantal weet directeur G. Schaap niet, want er komen nog elke dag leerlingen bij. “Familieleden van leerlingen die in andere delen van Nederland wonen, vragen vaak of ze ook lessen mogen volgen, omdat het bij hen niet kan.”

Schaap vindt het “niet verantwoord” als kinderen van vluchtelingen de hele zomer moeten wachten op Nederlandse les. “Ze hebben toch al een enorme achterstand, maar vaak zijn ze ook zo abominabel gehuisvest dat het een verademing is als ze naar school kunnen. Het alternatief is op straat hangen.” De zomercursus wordt gegeven door studenten van de PABO die een contract voor zes weken krijgen.

De Vereniging Anderwijs in Utrecht vindt dat eigenlijk alle scholen hun leerlingen extra lessen moeten aanbieden. Sinds tien jaar organiseert de vereniging 'bijspijkerkampen' van een week voor middelbare scholieren die onder begeleiding van vrijwilligers hun achterstand in alle schoolvakken kunnen wegwerken. Volgens M. Hattink, vrijwilliger bij Anderwijs, zijn de resultaten bijna altijd goed. “Vaak krijgen we achteraf berichten dat deelnemers hun proefwerkweek of examen hebben gehaald.” Hattink vindt een zomerschool “heel zinvol”. “Het mooiste zou natuurlijk zijn als onze vereniging overbodig was, omdat scholen de leerlingen veel individuele begeleiding konden bieden.”

Maar D. Israël, adjunct-directeur van de Vereniging Christelijk Onderwijs in Utrecht, ziet daar het nut niet van in. Verschillende scholen die bij zijn vereniging zijn aangesloten, experimenteren wel met extra lesuren, bijvoorbeeld 's avonds of op zaterdag. “Ik vraag me af of kinderen in de vakantie ook nog naar school willen. Extra lesuren in het gewone schooljaar is, denk ik, al zwaar genoeg.”

In tegenstelling tot de docenten krijgen de leerlingen na de zomerschool geen extra vakantie. Maar Luisa (15), die volgend jaar naar de tweede klas van het VBO gaat, vindt dat helemaal niet erg. “Het is leuk om nu naar school te gaan. De leraren zijn veel aardiger en de klas is rustiger dan anders. Ik verveel me toch altijd in de vakantie.”