Paus over Bosnië: oorlog als verdediging gerechtvaardigd

ROME, 26 JULI. In een breuk met zijn eerdere verzet tegen oorlog als “een avontuur zonder weg terug” heeft paus Johannes Paulus II gezegd dat een militaire ingreep in Bosnië een gerechtvaardigde oorlog zou zijn.

“Oorlog is steeds de laatste mogelijkheid”, zei de paus. Maar hij vervolgde dat de situatie in Bosnië zo dramatisch is dat een oorlog ter verdediging gerechtvaardigd kan zijn. “Als iemand aanvalt en het recht op leven met de voeten treedt, het recht om te bestaan, dan bestaat het recht om zich te verdedigen.”

De pauselijke woordvoerder, Joaquin Navarro Valls, onderstreepte dat de paus zich met deze uitspraken, afgelopen zaterdag tegen journalisten, niet heeft laten leiden door politieke, strategische of militaire overwegingen, maar door “het ongelofelijke lijden van deze personen, in een omvang die we sinds 1944 niet meer hebben gezien”.

De paus heeft al eerder het conflict in Bosnië omschreven als “een vernedering van Europa”. Zondag zei hij vanuit zijn zomerresidentie in Castelgandolfo, net buiten Rome: “Hoe kunnen we doof blijven voor hun hartstochtelijk smeken om hulp?”

In de Golfoorlog was de paus nog vierkant tegen interventie. Hij verwierp oorlog als “een spiraal van rouw en geweld” en als “het verval van de hele mensheid”. Maar tegenover het conflict in Bosnië heeft het Vaticaan altijd een minder absoluut standpunt ingenomen. In augustus 1992 zei de Heilige Stoel in een verklaring: “Stil te blijven zonder al het mogelijke te doen om de agressie tegen een weerloze bevolking te stoppen, is een zonde van nalatigheid.”