Luisteraars even de weg kwijt

HILVERSUM, 26 JULI. De luisteraar uit Zeewolde die gisterochtend op weg naar zijn werk in Harderwijk de autoradio aanzette voor de landelijke nieuwszender kreeg opeens ongevraagd een dosis house-klanken binnen. Niet Radio 1 kwam uit zijn speakers maar de jongerenzender Radio 538. Door het geschuif met frequenties ten faveure van de commerciële omroepen Radio 538 en Sky Radio raakten heel wat luisteraars gisteren de weg in de ether kwijt.

Het was de eerste uitzenddag van Radio 538 op de etherfrequentie 103 Mhz, waar jarenlang de nieuws- en actualiteitenzender van Radio 1 te horen was. Vanaf 19 september krijgt ook nog eens Sky Radio een frequentie van Radio 1. De president van de Amsterdamse rechtbank had dat deze week zo bepaald. Het belang van de goed beluisterde muziekzenders weegt volgens hem zwaarder dan het argument van de NOS dat de zendkwaliteit van Radio 1 achteruitgaat.

Met de komst van commerciële radiostations is het dringen geworden voor een plaats op het FM-H-net, dat in 1989 speciaal geconstrueerd is voor de publieke omroep. De ruimte op de band is beperkt, maar tweeënhalf jaar geleden besloot de toenmalige minister van cultuur d'Ancona dat er best wat 'restfrequenties' overschoten voor de commerciëlen.

De verdeling van die 'resten' was het begin van een reeks van procedures bij de rechter en het college van beroep voor het bedrijfsleven. De NOS wilde geen ruimte aan de commerciëlen afstaan en tal van commerciële stations meenden opeens ook recht te hebben op een etherfrequentie. Begrijpelijk: wie niet in de ether zit heeft geen luisteraars aan het strand, in de auto of op de bouwsteiger. De vreugde bij Radio 538 en Sky Radio was daarom groot toen minister Jorritsma (verkeer en waterstaat) en staatssecretaris Nuis (media) in mei dit jaar besloten dat de twee commerciële muziekzenders de lucht in mochten.

Toch kwam de uitspraak van de Amsterdamse rechtbank, dat het besluit van Jorritsma en Nuis nog eens bekrachtigde, “totaal onverwacht” voor de NOS. Zendercoördinator P. van Tellingen was “verbijsterd” dat Radio 1 met ingang van gisteren stante pede twee frequenties moest afstaan. Tijd om de luisteraars in te lichten was er niet. De informatieve radio- en tv-spotjes waren nog niet klaar en gisteren pas zijn de advertenties naar de dagbladen gestuurd. Ook voor kabelexploitanten kwam het besluit blijkbaar onverwacht. Een aantal kon Radio 1 gisteren niet uit de lucht plukken, omdat het de antennes nog op de oude frequenties had gericht. Radio 1 heeft met tien frequenties nog steeds een landelijke dekking, maar in Utrecht en Flevoland is de ontvangst volgens Van Tellingen “niet van indrukwekkende kwaliteit”.

Terwijl Van Tellingen zich gisteren in Hilversum liep op te winden over de verloren frequenties in het midden van Nederland, ging in Utrecht Radio 538-dj Wessel van Diepen met een ballon letterlijk de lucht in. Om de 'mega-vreugde' uit te drukken had Radio 538 in allerijl een 538 Beachparty georganiseerd op de Megafestatie in de Jaarbeurs in Utrecht. Zangeres Anita van 2 Unlimited had geholpen het mandje los te maken.