'VS moet bezoek weduwe Chiang niet misbruiken'

PEKING, 25 JULI. China heeft er bij de Verenigde Staten op aangedrongen het bezoek van de weduwe van Taiwans voormalig politiek leider Chiang Kai-shek aan het Amerikaanse Congres “niet te misbruiken” om een 'twee-China beleid' te creëren. Dat heeft een woordvoerder van het Chinese ministerie van buitenlandse zaken vandaag gezegd.

“We eisen van het Amerikaanse Congres dat het zich houdt aan het Amerikaans-Chinese communiqué en dat het geen incident veroorzaakt in de zin van 'twee China's' of 'één China en één Taiwan”, aldus de woordvoerder, die verder geen commentaar op de zaak wilde leveren.

Volgens China hebben de VS het één-China-beleid geschonden door de uitnodiging, vorige maand, aan de Taiwanese President Lee Teng-hui. Het communiqué verbiedt officiële betrekkingen tussen de VS en Taiwan. Peking beschouwt Taiwan als een opstandige provincie.

De 96-jarige weduwe van Chiang Kai-shek - de in 1975 overleden Nationalistische generaal die in 1949 na de communistische machtsovername met al zijn aanhang naar Taiwan vluchtte - zal deze week het Amerikaanse Congres toespreken. Volgens een stiefzoon van de in de VS woonachtige mevrouw Chiang zal zij slechts enkele dankbetuigingen doen en geen lange politieke verklaring afleggen.

Mevrouw Chiang, ook bekend onder haar eigen naam Soong Mayling, kreeg in 1943 veel steun van het Amerikaanse Congres toen zij om wapens en geld vroeg voor de - uiteindelijk min of meer mislukte - strijd tegen de Chinese communisten.

Sinds het informele bezoek van Lee Teng-hui aan de VS zijn de betrekkingen tussen Peking en Washington op een dieptepunt beland. Ook met Taiwan heeft China het contact tot een minimum beperkt. Alle besprekingen op hoog niveau heeft Peking geannuleerd of voor onbepaalde tijd uitgesteld.

Afgelopen vrijdag is het Chinese Volksbevrijdingsleger een raketoefening begonnen op nog geen 150 kilometer van de Taiwanese kust. Volgens buitenlandse waarnemers tracht Peking met de 'raketdiplomatie' een vuist te maken naar Taiwan.

De Hongkongse krant South China Morning Post zei gisteren van een geheime militaire bron uit Peking vernomen te hebben dat de Chinese autoriteiten het voornemen hebben de militaire druk op Taipei op te voeren tot het Taiwanese bewind bereid is vergaande consessies te doen met betrekking tot de herenigingskwestie.

Volgens de militaire bron zullen er ten minste tot september verschillende oefeningen van het leger plaatshebben. Peking zou vooral onrust op het eiland willen veroorzaken. Tot dusver lijkt het daar redelijk in geslaagd. Na de aankondiging van de raketoefeningen is, aldus diplomaten in Taiwan, de steun voor de doelstelling van de regering van Lee Teng-hui (die Taiwan een belangrijkere internationale rol wil laten spelen) afgenomen.

Een telefonisch opinieonderzoek door de Taiwanese krant United Daily News heeft evenwel uitgewezen dat de meeste Taiwanezen zich niet bedreigd voelen door het Chinese vasteland. Van de duizend ondervraagden zei 71 procent geen enkele zorgen te hebben over de Chinese raketoefeningen.