Drie pratende hoofden in een nieuw medialandschap

Het heeft er alle schijn van dat de verkenningen die de VPRO op maandagavond uitvoert naar nieuwigheden in “het Nederlandse medialandschap” niet veel meer inhouden dan de terugkeer van één van de alleroudste programmavormen die op de Nederlandse televisie bestaan: het forum. “Drie pratende hoofden op de televisie”, zei Jan Haasbroek, de gespreksleider van gisteravond. “We zullen alle zeilen bij moeten zetten om de kijkers vast te houden.” En vervolgens verzandden die pratende hoofden in het borreltafelgepraat van drie insiders (“zoals jij en ik weten, Jan”) die zich niets aan die kijkers gelegen lieten liggen en vakjargon als “een verhaal waarin quotes worden ingestart” onverklaard lieten passeren.

Het zou over de toekomst van de radio gaan - nadat de hoofdredacteuren van NRC Handelsblad en de Volkskrant het vorige week in een gemoedelijk herengesprek over de toekomst van de dagbladen hadden gehad - maar het ging vooral over de komende concurrentie tussen de door de gezamenlijke omroepen gevormde “piekurenredactie” op Radio 1, onder hoofdredactie van Piet van Tellingen, en de aanstaande commerciële zender Nieuwsradio 1395 onder leiding van Allard Berends. Wat zullen de verschillen zijn? Erg duidelijk werd dat niet: Berends had het over een “hele strakke formattering” van zijn zender met snelle nieuwsflitsen (ongeveer, neem ik aan, zoals het jachtige Veronica Nieuwsradio waarvan hij tot voor kort eindredacteur was), terwijl Van Tellingen meer bleek te hechten aan “het zogenaamde duiden” van het nieuws, maar er ook niet voor terug zal schrikken “dat je in twee minuten even kort neerzet wat er in Afrika gebeurt” (!)

En geen woord over de fletse persconferentie-journalistiek, de flutterige impressietjes en de hopeloos tekortschietende “duiding” die de nieuwsuren van Radio 1 tot dusver kenmerken, de onzinnige herhaling van de weersvoorspelling vlak na de NOS-bulletins die immers al eindigen met het weer, en de vraag waarom er nog steeds plaatjes worden gedraaid als de programmamakers blijkbaar de zendtijd niet gevuld kunnen krijgen met relevante berichtgeving.

Berends zat erbij met de nieuwerwetse marktkoopliedendynamiek die tevens voorschrijft dat men alles met een superieur glimlachje beziet, hoewel hij één keer uit zijn rol viel en Van Tellingen “obligaat geouwehoer met alle respect” verweet. Van Tellingen, vertegenwoordiger van een cultuur die de “ideële boodschap” nog niet geheel heeft afgeschreven, zag zijn slecht gefundeerde aanvallen op het moderne marktrealisme stuk voor stuk de mist ingaan en maakte verder een nogal gelaten indruk die weinig belooft voor de vernieuwingen op Radio 1.

Volgende week gaat het in Laatste nieuws over teleshopping, reality tv en de interactieve media - wederom via drie pratende hoofden.

    • Henk van Gelder