Wielrenner in Ronde van Frankrijk steeds vaker een coureur

PARIJS, 24 JULI. Valpartijen, massasprints, solotochten en spectaculaire bergetappes. De 82ste Tour de France leverde meer spanning op dan de afgelopen twee jaar voor mogelijk werd gehouden. Maar de dood van Fabio Casartelli weegt te zwaar om de Ronde als een groot succes te beschouwen.

De noodlottige valpartij op de Col d'Aspet was geen toeval. Zij was een logisch gevolg van de enorme risico's die de Tourkaravaan met zich meedraagt. Door de jaren heen zijn er renners verongelukt, wonderbaarlijk genoeg zelden in de Tour. De laatste jaren neemt het aantal ongelukken toe. De steeds beter geprepareerde coureurs en het steeds betere materiaal leiden tot levensgevaarlijke wedstrijden. Het woord coureur is steeds meer van toepassing op de wielrenner.

Zo was de valpartij in Le Havre van de Belg Sammie Moreels geheel te wijten aan de grote snelheid waarmee hij de slecht aangegeven rotonde naderde. Moreels overleefde de val. Hij botste niet met zijn gezicht tegen een granieten blok, maar met zijn lichaam tegen een dranghek. Bij de proloog in Saint-Brieuc had Chris Boardman achteraf geen reden tot klagen. De Engelsman nam alle risico's op het natte parkoers. De ploegleiderswagen van Roger Legeay kon de gevallen kopman nog juist ontwijken. Boardman is herstellende van een zware enkeloperatie. Hij leeft nog.

Miguel Indurain reed aanvallender dan in voorgaande jaren, maar hij heeft wederom geen overbodige risico's genomen. Hij vormde de enige regelmaat in een chaotische Tour. In de eerste week droegen vijf verschillende renners de gele trui. Maar liefst zestien verschillende coureurs wisten een etappe op hun naam te schrijven. Alleen Miguel Indurain, Marco Pantani, Mario Cipollini en Erik Zabel wonnen twee ritten. Bij de eerste vijf in het algemeen klassement bevinden zich vijf renners met een verschillende nationaliteit, waarmee de mondialisering van de wielersport werd bevestigd.

De Italianen stelden teleur in de strijd om de gele trui. Marco Pantani was de koning van het hooggebergte, maar zijn zwakke tijdritten blijven een probleem. Zijn ploeggenoot Claudio Chiappucci heeft niet meer die flitsende demarrage waarmee hij een paar jaar geleden furore maakte. Alleen Ivan Gotti was een grote meevaller voor de Azzurri. De man die in Duinkerken zichtbaar geschrokken de gele trui in ontvangst nam, ontpopte zich in de resterende weken als een veelbelovende ronderenner. Heel misschien kan hij uitgroeien tot de opvolger van Felice Gimondi, die in 1965 als laatste Italiaan de Tour op zijn naam schreef.

Frankrijk wacht sinds 1985 op een eigen Tourwinnaar. Toch kan het gastland met een tevreden gevoel terugkijken op de nationale Ronde. De vroegere sprintspecialist Laurent Jalabert was een van de grote smaakmakers. Hij won voor de tweede keer in zijn carrière de groene trui en eindigde in het algemeen klassement op een niet voor mogelijk gehouden vierde plaats. Bovendien verhoogde hij de feestvreugde op quatorze juillet, door op schitterende wijze de etappe naar Mende in zijn voordeel te beslissen. Gisteren kwam hij op de Champs Elysées een fietslengte tekort voor een tweede ritzege.

De fraaie overwinning van Richard Virenque in Cauterets werd geheel overschaduwd door de dood van Casartelli. De toeschouwers juichten de jonge Fransman hartstochtelijk toe. Hun enthousiasme kwam voort uit onwetendheid of gebrek aan realiteitszin. Virenque trof geen blaam, toen hij op het erepodium heel triomfantelijk naar het publiek zwaaide. Hij werd te laat op de hoogte gebracht van Casartelli's dood. Voor de tweede keer op rij won de aanvallend ingestelde Virenque de bolletjestrui.

De Zwitser Tony Rominger ging als een van de favorieten van start, maar net als vorig jaar stelde hij teleur. Rominger bleek na zijn zware en succesvolle inspanningen in de Giro d'Italia niet over de vereiste topvorm te beschikken. Hij eindigde als achtste. De 34-jarige komt normaal gesproken niet meer in aanmerking voor de felbegeerde Tourzege.

Net als Rominiger ondervond Evgeni Berzin dat de combinatie Giro-Tour ongelukkig was. Daarvoor was de Ronde van Italië dit jaar te zwaar. Berzin ervaarde in de eerste serieuze bergrit naar La Plagne dat de Ronde van Frankrijk een loodzware wedstrijd is. Hij noemde een verwaarloosde longontsteking als reden voor zijn vroegtijdige aftocht. Ook de Russische journalisten trokken de medische diagnose in twijfel.

Berzins ploeggenoot Bjarne Riis ontpopte zich tot een verrassende outsider. Eenmaal uit de schaduw van Berzin toonde de Deense meesterknecht ook voor zijn eigen kansen te kunnen rijden. In de individuele tijdrit naar Seraing kon Riis als enige Indurain serieus partij bieden. Gisteren stond er voor het eerst in de Tourhistorie een Deense renner op het erepodium. Of de 31-jarige krachtmens tot meer in staat is dan een derde plaats, moet gezien zijn leeftijd worden betwijfeld.

Voor Alex Zülle liggen nog een paar mooie wielerjaren in het verschiet. De 27-jarige Zwitser staat bekend als een hypernerveuze renner, maar hij had zijn zenuwen in de Tour redelijk in bedwang. Zülle won de bergrit naar La Plagne en toonde zich uiterst strijdlustig. In het algemeen klassement werd hij tweede achter Indurain. Hij moet maar hopen dat de Spanjaard zijn fiets spoedig aan de kant zet.

Zülle en Jalabert belichaamden het collectieve succes van Once. De aanvallende rijstijl van de Spaanse ploeg zorgde ervoor dat Indurain harder moest trappen dan de afgelopen jaren. De zogenaamde vete tussen Once en Banesto wordt door de Spaanse media nogal uit zijn verband getrokken. Toch was de afgelopen weken sprake van een interessante sportieve strijd. De Banesto-ploeg van Indurain reed zich vele kilometers in het zweet voor de kopman, die de inspanningen zonder twijfel zal belonen met een aantrekkelijke premie.

Dankzij de aanvallende tactiek van Once kreeg de Tour de France een levendig karakter. Het snelheidsrecord van 1992 werd niet verbeterd, wat voor een belangrijk deel te maken had met de langzaamaan-actie van afgelopen woensdag. Uit eerbied voor de overleden Fabio Casartelli reed het peloton op zijn gemak naar de finishplaats Pau. Evenals de dood van Italiaan krijgt het sportieve gebaar van zijn collega's een bijzondere vermelding in de geschiedboeken van de Tour de France.