Reactiemacht met artillerie op Igman

SARAJEVO, 24 JULI. De VN hebben voor het eerst een gevechtseenheid van achthonderd Britten en Fransen van de 'snelle reactiemacht' met hun zware artillerie naar Sarajevo gedirigeerd. De Britten zijn vanochtend op de berg Igman aangekomen. De maatregel is genomen na een aanval van de Bosnische Serviërs op de blauwhelmen in Sarajevo, waarbij zaterdag twee Fransen werden gedood.

Afgezanten van de Britse, Franse en Amerikaanse legerleiding hebben gisteren de leiders van de Bosnische Serviërs gewaarschuwd voor “de consequenties voor hun huidige gedrag”. “Aanvallen op 'veilige gebieden' zullen niet meer worden getolereerd”, zo kregen volgens een communiqué in Parijs en Washington de Bosnisch-Servische leiders van de drie afgezanten te horen.

De waarschuwing heeft betrekking op Servische acties tegen elk van de vijf resterende 'veilige gebieden' en uitdrukkelijk niet alleen tegen Gorazde, zo werd gewaarschuwd. Bovendien werd aangestipt dat aanvallen van de NAVO “zonder precedent” zullen zijn en elk potentieel Bosnisch-Servisch doel kunnen treffen.

NAVO-planners zijn dit weekeinde druk bezig geweest potentiële doelen van NAVO-luchtaanvallen vast te stellen. Vanmiddag komen de NAVO-ambassadeurs in Brussel bijeen om de kwestie van militaire reacties op nieuwe Bosnisch-Servische aanvallen te bespreken.

Pale, de hoofdstad van het gebied van de Bosnische Serviërs, werd gisteren opgeschrikt door een zware explosie, die klonk terwijl er op grote hoogte een vliegtuig overkwam. Het Franse blad Libération meldde dat een bom was afgeworpen door een Franse Mirage, maar Parijs heeft dat tegengesproken.

De waarschuwing aan de Bosnische Serviërs kwam twee dagen nadat de landen van de contactgroep en de troepenleveranciers van de VN-vredesmacht in Londen de Bosnische Serviërs met “substantieel geweld” hadden bedreigd. Dat dreigement had vooral betrekking op de situatie in Gorazde. De waarschuwing van gisteren maakt duidelijk dat de NAVO ook zal reageren op aanvallen op de andere 'veilige gebieden', Zepa, Sarajevo, Bihac en Tuzla. Allen Tuzla is overigens gisteren niet door de Serviërs beschoten.

De VN hebben gisteren de eerste eenheden van de 'snelle reactiemacht' (RRF)op pad gestuurd. Driehonderd Britten en vijfhonderd Fransen werden met tanks, helikopters en zware artillerie naar Sarajevo gedirigeerd. Ze moeten op de berg Igman worden gestationeerd en Servische artillerie uitschakelen die de blauwhelmen in Sarajevo en hulpkonvooien naar de stad onder vuur nemen. Volgens de Franse minister van defensie zal ze ook proberen het vliegveld van Sarajevo te heropenen. De Britten en Fransen hadden gisteravond al in Sarajevo moeten aankomen, maar tegenwerking van officieren van het regeringsleger leidde tot vertraging. De troepen arriveerden vanochtend in de Bosnische hoofdstad.

Pag.5: Troepen van reactiemacht op de Igman

De beslissing over het gebruik van geweld van de RRF ligt in handen van de commandant van de sector-Sarajevo van de VN-strijdkrachten, zo is vanochtend meegedeeld. Overigens werden vanochtend nog twaalf Franse 105-mm kanonnen (met een bereik van 17,5 kilometer) tegengehouden bij de plaats Pozovic. Wie ze tegenhoudt is niet duidelijk. Verder werd vanochtend gemeld dat de RRF-eenheden maar voor vijf dagen munitie hebben.

De inschakeling van de RRF is een eerste signaal dat het de Westerse bondgenoten ernst is met de waarschuwing van de Londense conferentie van vrijdag. Rusland heeft zich daar inmiddels van gedistantieerd. Minister van buitenlandse zaken Kozyrev zei zaterdag “te betreuren” dat “bepaalde landen de conferentie interpreteren als mandaat voor eenzijdige acties en een overgang naar het gebruik van geweld”. In Moskou is duidelijk gemaakt dat de Londense conferentie voor Rusland was bedoeld om te voorkomen dat het Westen “een luchtoorlog tegen de Serviërs” zou ontketenen.

Aanleiding voor de inzet van de RRF waren nieuwe artilleriebeschietingen van de Bosnische Serviërs op een voedselkonvooi en op de stad, waarbij twee Franse blauwhelmen werden gedood en vier gewond. Ook een Deense VN-soldaat werd gewond. Volgens de VN hadden de Bosnische Serviërs doelbewust VN-doelwitten beschoten. Na de aanval zei president Chirac in Senegal, waar hij op bezoek is, dat Frankrijk “niet zal buigen” voor de Bosnische Serviërs. “De Serviërs moeten beseffen dat we niet zullen toegeven”, aldus Chirac. Hij zei dat de Fransen in Sarajevo “systematisch” terugschieten als ze onder vuur worden genomen. Bij de Servische beschietingen kwamen in Sarajevo gisteren acht burgers om het leven en vielen 36 gewonden.

(Reuter, AP, AFP)