Walesa verliest gevecht over privatisering

WARSCHAU, 22 JULI. De Poolse president Walesa heeft gisteren een politieke nederlaag geleden. De linkse coalitie in het parlement slaagde erin voldoende stemmen bij elkaar te krijgen om het veto van de president op de privatiseringswet ongedaan te maken.

Walesa en de oppositie in het parlement hadden grote kritiek op de eind vorige maand aangenomen wet op de privatisering. Die wetgeving zou de verkoop van staatsbedrijven vertragen of zelfs onmogelijk maken. De vakbond Solidariteit dreigde met een algemene staking.

De wet voorziet onder meer in een streng toezocht van het parlement op de privatisering. Voor de verkoop van staatsbedrijven in belangrijke sectoren, zoals het bankwezen en de energie, moet het parlement zelfs toestemming geven. Tot nu toe was alleen de minister van privatisering verantwoordelijk.

Walesa gebruikte kortgeleden zijn veto. Om dat ongedaan te maken was tweederde meerderheid van de stemmen in het Poolse parlement nodig. Die meerderheid, 290 stemmen, werd gisteren met drie stemmen overtroffen.

Veel afgevaardigden keerden zich nadrukkelijk tegen privatisering. Onder de staatsbedrijven zijn de sectoren olie, energie, mijnbouw, staal, gedistilleerd en scheepsbouw, alsook het bank- en verzekeringswezen. De wet voorziet erin dat staatsbedrijven, die nu direct door de staat worden gecontroleerd, kunnen worden omgezet in vennootschappen die door het ministerie van financiën worden beheerd in afwachting van privatisering. President Walesa is bang dat de wet de privatisering in Polen zal blokkeren. Walesa is ook tegen de wet, omdat de bepaling dat de privatisering binnen twee jaar na de omzetting in een vennootschap haar beslag moet krijgen eruit is verdwenen. “De nieuwe regeling maakt het mogelijk dat bedrijven voor altijd staatseigendom blijven,” zei eerder deze week Walesa's woordvoerder Spalinski. De president vreesde volgens Spalinski dat de wet als het paard van Troje zou dienen “voor al degenen die denken dat terugkeer naar het oude systeem een goed ding is.”

Volgens oppositiepartijen en veel economen, die op een veto van Walesa hadden aangedrongen, geeft de afschaffing van de termijn van twee jaar de regeringspartijen onbeperkte mogelijkheden om hun eigen mensen aan de top van de te privatiseren bedrijven te plaatsen. Binnen de Boerenpartij is de scepsis jegens de vrije markteconomisch zeer groot. De vakbond Solidariteit heeft de wet scherp gekritiseerd, omdat deze werknemers weinig mogelijkheden geeft mee te beslissen over hoe hun onderneming wordt geprivatiseerd. (DPA, Reuter)