Rekenaar laat 't liefst de trappers spreken

LIMOGES, 22 JULI. Uiterlijk onbewogen stond hij afgelopen woensdag op het erepodium. Hij nam zijn zoveelste gele trui in ontvangst en onderging de kus van de rondemissen als een vanzelfsprekende zaak. Miguel Indurain hoefde in Pau niet extra triest te kijken wegens het overlijden van Fabio Casartelli. Hij keek zoals hij altijd kijkt, met de bruine ogen iets naar binnen gericht. Zijn donkere blik paste bij de rouwstemming.

Als er in de laatste twee etappes geen rare dingen gebeuren, krijgt hij in Parijs zijn voorlopig laatste gele trui overhandigd. De sfeer op de Champs Elysées zal morgen heel wat feestelijker zijn dan bij de finish in Pau. Maar aan het gezicht van Indurain kan de gemiddelde wielerliefhebber vermoedelijk geen verschil zien. El Hombre Tranquilo, luidt zijn Spaanse bijnaam. “Ik ben altijd op zoek naar rust en evenwicht”, zo verklaart hij zijn karakter.

Als hij voor de vijfde achtereenvolgende keer de Ronde van Frankrijk wint, is dat voor de Tour een record maar voor Indurain nog geen reden tot uitbundigheid. Het liefst wil hij dan zo snel mogelijk naar zijn familieleden, die gewoontegetrouw een plaats achter het podium hebben gereserveerd. De inwoners van zijn geboorteplaats Villava kijken op gepaste afstand toe. Met circa vijftien bussen zijn ze dezer dagen naar de Franse hoofdstad gereisd, Ze komen hun dorpsheld aanmoedigen. Als de kampioen over een paar stopt met de wedstrijdsport, opent zijn fanclub in Villava een museum dat geheel zal zijn gewijd aan Indurain.

De unieke prestatie die hij morgen kan leveren, hoeft niet te worden gerelativeerd. De zwijgzame man uit Navarra is op de fiets een fantastische kampioen. Hij is de beste tijdrijder van het peloton, ook al werd hij in het Belgische Seraing twee weken geleden bijna verslagen door de Deen Bjarne Riis. Maar de schijn bedroog in de Ardennen. Indurain had een dag daarvoor in de heuvelachtige etappe naar Luik al een gevoelige tik uitgedeeld aan zijn concurrenten. Daarom reed hij een gedoseerde tijdrit. De koele rekenaar. “Met je krachten smijten is gevaarlijk en idioot”, liet hij zich een paar jaar geleden ontvallen.

Veel liefhebbers verwijten Indurain een gebrek aan geldingsdrang. Hij is al weer vier jaar geleden dat hij in de Tour voor het laatst een rit in lijn heeft gewonnen. Telkens als hij in een bergetappe bij een vluchtpoging is betrokken, laat hij de dagprijs schieten. “Het is een teken van moed om je tegenstanders te respecteren”, zo verwoordde hij zijn sportieve gedrag. Behalve moedig is zijn tactiek ook heel verstandig. Indurain laat zijn opponenten zo vaak winnen, dat hij een vriendschappelijke sfeer creëert in het peloton. Niemand die hem haat, geen renner die hem per se de vernieling in wil rijden. Hij is geen patron zoals Eddy Merckx of Bernard Hinault. Toen het peloton ter ere van Casartelli een langzaam-aan-actie begon, stond Indurain niet op als de natuurlijke leider. Voor een kampioen rijdt hij tamelijk anoniem rond.

De Spaanse journalisten zijn al jaren wanhopig op zoek naar aardige uitspraken van Indurain. Ze kunnen nog lang wachten. Naar Zuideuropeaanse maatstaven is hij heel zwijgzaam. De Franse media bekritiseren de gele-truidrager dat hij nog steeds geen talencursus heeft gevolg. Ze betichten hem van opzettelijke luiheid. Zolang hij geen Frans spreekt, kan hij de vraaggesprekken in die taal met een geldig excuus afwimpelen. Indurain laat liever zijn trappers spreken. Zijn ploegleider Eusebio Unzue roemt het instinctieve koersgevoel van Indurain. Als een andere coureur demarreert, zal hij niet automatisch volgen. Meestal kan hij de situatie zelf goed beoordelen, soms vraagt hij advies aan technisch-directeur Echavarri. Zelden heeft hij zijn krachten overschat. De nederlagen die hij zowel vorig jaar als twee jaar geleden leed in de laatste tijdrit, had hij tevoren ingecalculeerd. “Mijn doel is de eindzege.”

In de tijdrit rond Lac de Vassivière hoeft hij wederom niet voluit te gaan. Maar als het in Midden-Frankrijk vanmiddag niet regent, is Indurain de grote favoriet. Natte wegen zijn een gruwel voor de coureur die zelf is opgegroeid in de vrij vochtige Navarra-streek. In de proloog in Saint-Brieuc nam hij geen enkel risico op het kletsnatte asfalt, in tegenstelling tot Chris Boardman die zijn waaghalzerij moest bekopen met een zware enkeloperatie. Indurain nam in de Bretonse kustplaats genoegen met een bescheiden klassering. Hij wist dat er nog veel zonnige dagen zouden komen in de Tour.

In de bergetappes werd hij deze maand veel zwaarder op de proef gesteld dan vorig jaar. In de editie van '94 hoefde hij alleen van Tony Rominger iets te vrezen. Toen de Zwitser zich wegens maagklachten terugtrok, fietste Indurain soeverein naar zijn vierde Tourzege. Dit keer moest hij serieuze tegenstand dulden van Alex Zülle, Bjarne Riis en Laurent Jalabert. De drie nieuwelingen in de top van het klassement gaven de 82ste editie een boeiend karakter. Maar ze konden Indurain nooit echt aan het wankelen brengen. Volgens zijn ploegleiders heeft hij de afgelopen weken de vorm benaderd die hem in 1992 onverslaanbaar maakte. Drie jaar geleden reed hij een prachtige tijdrit in Luxemburg, dit keer reed hij een goede tijdrit in Seraing. Het lijkt alsof de lange Spanjaard tegenwoordig nog gedoseerder rijdt dan hij gewend was.

Hij is de ultieme allrounder die op elk onderdeel uit de voeten kan. Weinig camera's hebben kunnen vastleggen hoe fantastisch Indurain kan dalen. Hij heeft het voordeel van zijn relatief stevige lichaamsbouw, maar ook zonder de wet van de zwaartekracht zou hij zich tot de betere dalers mogen rekenen. Echavarri roemt zijn technische kwaliteiten. Hij stuurt beter dan zijn collega's en is nog nooit ernstig gevallen. Vorig jaar vloog hij bijna uit de bocht in de afdaling van de Mont Ventoux, maar dankzij een handige manoeuvre behield Indurain de macht over het stuur.

Een andere kwaliteit schuilt in zijn grote recuperatievermogen. Volgens de beroemde Italiaanse sportarts Conconi is Indurain in fysiek opzicht een verbeterde uitvoering van de oude kampioen Franceso Moser. De Spanjaard herstelt beter van een zware inspanning dan de meeste renners. De gevreesde jour sans heeft Indurain de laatste vijf jaar nooit gehad in de Tour, hoewel hijzelf altijd beweert na twee achtereenvolgende bergetappes zware benen te krijgen. “Als Indurain ooit een slechte dag heeft, dan laat hij het in elk geval niet merken”, sprak Claudio Chiappucci vertwijfeld uit.

De kans dat Indurain dit weekeinde een slechte dag heeft, mag gerust heel klein worden genoemd. Zeer waarschijnlijk bevindt hij zich morgen in het illustere gezelschap van Jacques Anquetil, Eddy Merckx en Bernard Hinault. Zij wonnen de Tour eveneens vijf keer, maar Miguel Indurain Larraya krijgt een eervolle vermelding in het recordboek. Als hij aan de verwachtingen voldoet, is hij de enige renner die La Grande Boucle in vijf achtereenvolgende edities heeft gewonnen. Of een zesde zege tot de mogelijkheden behoort, is voorlopig een open vraag. Volgens Echavarri zal de kopman van Banesto op zijn hoogtepunt stoppen. De boerenzoon zelf hult zich in religieuze nevelen. “Ik blijf aan de top zolang God me daarvoor de kracht geeft.”