Rampjaar

Eerst even een restantje opruimen. In het Polka-toernooi in Praag, waarover ik vorige week schreef, wonnen de vrouwen tenslotte met 26,5-23,5 van de veteranen. In het individuele klassement kwamen Pia Cramling en Judit Polgar bovenaan met 6,5 uit 10. De beste veteraan was Kortchnoi met 5,5 punt.

Verder nog een bericht uit Schachwoche dat ik u niet mag onthouden. Het Kawaga-toernooi in Den Haag werd gewonnen door de onvermoeibare Loek van Wely. Behalve een geldbedrag ontving hij de Vincent van Gogh-bokaal, die helaas tijdens de prijsuitreiking een oor verloor.

Ter zake. Een paar weken geleden is de nieuwe ratinglijst van de FIDE uitgekomen. Ik heb hem een tijdje geheim gehouden, omdat hij zich slecht leent voor warme patriottische beschouwingen. De eerste helft van dit jaar is niet gunstig geweest voor de Nederlandse topschakers. Hier is de top tien:

1. Kasparov 2795 2. Karpov 2775 3. Ivantsjoek 2740 4. Kamsky 2735 5. Kramnik 2730 6. Anand 2725 7. Sjirov 2695 8/9. Gelfand, Salov 2685 10. Joesoepov 2680

Vorige keer drukte ik de lijst tot nummer 11 af, want dat was Jeroen Piket, maar nu is daar helaas geen reden meer voor, Piket is met 2625 naar de 37ste plaats van de wereldranglijst gezakt. Met Timman is het nog erger gesteld: hij staat (met 2590) 74ste. Ik heb zelf wel eens hoger gestaan, kan je nagaan.

Kasparov wat punten verloren, Karpov wat gewonnen, ze staan weer heel dicht bij elkaar. Op de lijst van de PCA is het anders, maar die wordt over het algemeen wat minder serieus genomen, omdat niemand precies weet hoe die berekend wordt. De ratingcommissaris van de PCA zegt dat hij geprobeerd heeft om een fax van 800 pagina's aan de protesterende familie Kamsky te sturen, waarin de zaak werd uitgelegd. Een daad die m.i. dicht bij de criminaliteit ligt. De Kamsky's zijn lastig, maar iemand een fax van 800 blaadjes sturen is wel een heel zware vergelding. Het is weer zoals het tien jaar geleden ook al was: Kasparov en Karpov duidelijk bovenaan, de anderen op afstand dicht bij elkaar.

Van de eerste zeven Nederlanders won alleen Van Wely tien punten, de anderen verloren er samen 150. Voorwaar een rampzalig half jaar. Ze kunnen het weer goedmaken. Timman begint vandaag aan een toernooi in Biel, met onder anderen Sjirov en Gelfand, en Piket speelt op het ogenblik in Dortmund, waar morgen de laatste ronde is. Vorig jaar won Piket dat toernooi, maar deze keer kan niemand Vladimir Kramnik bijhouden, die met fraaie partijen in de eerste helft op 4,5 uit 5 kwam.

Woensdag werd zijn partij tegen Eric Lobron op de Duitse televisiezender West 3 vertoond. Presentator Helmut Pfleger had een klein schakertje van dertien jaar meegenomen waarvan ik de naam vergeten ben, wat jammer is, want het was een kwiek kereltje waarvan we nog meer zullen horen. Wat zou je hier doen? vroeg Pfleger een paar keer. Het ventje gaf een vlijmscherp offertje aan. Volkomen correct, leek me. Dat dacht Pfleger kennelijk ook, hij zei aarzelend: “Ja, dat ziet er goed uit, maar ook goed is...“ en dan kwam hij met de zet die hij voor de uitzending had voorbereid. Lobron had misschien een winst gemist. “Na zo'n kanst gemist te hebben kan Eric niet slapen, heb jij daar ook last van?“ vroeg Pfleger aan de kleine jongen. Die sliep heel goed, ook na een nederlaag. “Dus jou doet het niet zo'n pijn?“ Wijs als een grijsaard zei de jongen glimlachend: “Nee hoor, misschien alleen in mijn onderbewustzijn.“

Wit Lobron-zwart Kramnik

1. c2-c4 c7-c5 2. Pg1-f3 Pb8-c6 3. d2-d4 c5xd4 4. Pf3xd4 Pg8-f6 5. Pb1-c3 e7-e6 6. g2-g3 Dd8-b6 7. Pd4-b3 Pc6-e5 8. e2-e4 Lf8-b4 9. Dd1-e2 d7-d6 10. f2-f4 Pe5-c6 11. Lc1-e3 Lb4xc3+ 12. b2xc3 Db6-c7 13. Lf1-g2 0-0 14. 0-0 b7-b6 15. g3-g4 Lc8-b7 16. g4-g5 Pf6-d7 17. Tf1-f3 Pc6-e7 18. Tf3-h3 Tf8-c8 19. Dd1-h5 Een aanval zoals die vaak voorkomt in de Scheveninger variant van het Siciliaans. Hier zijn wits c-pionnen zwak, maar daar staat tegenover dat zijn loper van de zwarte velden geen opponent heeft. In de partij slaagt wit er te laat in om die in stelling te brengen, maar dat had anders gekund. 19...Pd7-f8 20. Pb3-d2 d6-d5 21. c4xd5 e6xd5 22. f4-f5 Dc7xc3

23. Ta1-f1 Voor de hand liggend, maar 23. Pb3 was sterker. Na 23...dxe4 24. Ld4 Dc2 25. Tf1 heeft wit geweldige aanval. Er dreigt 26. Lxg7 of 26. f6. Na 25...La6 (bedoeling 26. Tf2 Db1+ 27. Lf1 e3) gaf Pfleger de variant 26. g6 Lxf1 27. gxh7+ Kh8 28. Lxg7+ Kxg7 29. h8D mat. Echt iets voor de televisie dit helpmat, maar na 26...fxg6 wint wit ook: 27. fxg6 Pexg6 28. Dd5+ Kh8 29. Lxg7+ 23...d5-d4 24. Le3-f4 d4-d3 25. Dh5-h4 Nu wil de aanval niet meer vlotten. 25...Tc8-e8 Beide spelers in lichte tijdnood, vijftien minuten voor vijftien zetten. 26. Dh4-g3 Ta8-d8 27. Tf1-f2 Dc3-a1+ 28. Tf2-f1 Da1-b2 29. Tf1-f2 Db2xa2 30. Lf4-e5 Wit heeft nog steeds gevaarlijke dreigingen: f6 of Lxg7. 30...Pe7xf5! Hoewel in tijdnood houdt zwart het hoofd koel. Dit offer maakt een eind aan de witte aanval. 31. e4xf5 Lb7xg2 32. Kg1xg2 Iets beter was 32. Txg2. Na 32...Dd5 gaat 33. Pf3 niet goed wegens 33...Txe5, dus de witte loper moet wijken, waarna zwart bij goede stand vier pionnen voor zijn stuk krijgt. 32...Da2-d5+ 33. Pd2-f3 Te8xe5 34. Dg3xe5 Dd5xe5 35. Pf3xe5 d3-d2 36. Tf2xd2 Td8xd2+ 37. Kg2-f3 en wit gaf op.

Piket kon in de eerste helft van het toernooi nog niet tot winst komen. Het dichtst was hij er nog bij tegen Karpov.

Wit Piket-zwart Karpov

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 e7-e6 3. g2-g3 d7-d5 4. Pg1-f3 Lf8-e7 5. Lf1-g2 0-0 6. 0-0 d5xc4 7. Dd1-c2 a7-a6 8. Dc2xc4 b7-b5 9. Dc4-c2 Lc8-b7 10. Lc1-d2 Lb7-e4 11. Dc2-c1 Le4-b7 Zo zijn al heel wat partijen van Karpov remise door zetherhaling geworden, maar Piket wil dat niet. 12. Ld2-f4 Pf6-d5 13. Pb1-c3 Pd5xf4 14. Dc1xf4 c7-c5 15. d4xc5 Le7xc5 16. Ta1-c1 Dd8-e7 17. Tf1-d1 Ta8-a7 18. Pc3-e4 Lb7xe4 19. Df4xe4 Ta7-c7 20. b2-b4 Lc5-d6 21. Tc1xc7 Ld6xc7 22. h2-h4 h7-h6 Zwart staat moeilijk, omdat hij zijn paard niet kan ontwikkelen. 23. e2-e3 Tf8-d8 24. Td1xd8+ De7xd8 25. Pf3-d4 Dd8-d6 26. De4-b7 g7-g6 27. Pd4-c6 Eigenlijk jammer om de paarden te ruilen, maar het is moeilijk te zien hoe wit anders verder kan komen. 27...Pb8xc6 28. Lg2xc6 a6-a5 29. b4xa5 Lc7xa5 30. Lc6xb5 Dd6-b6 31. Db7-a8+ Kg8-g7 32. a2-a4

Voorwaarts. De eerste stap is makkelijk, maar in het vervolg slaagde wit er niet in om over a5 heen te komen. Op het hoogtepunt nemen wij afscheid. Na nog 35 zetten vruchteloos heen en weer gespeeld te hebben, gaf Piket tenslotte in de uitvluggerfase op de 67ste zet remise.