Grafische bond ziet verkoop van Dagbladunie niet als bedreiging

AMSTERDAM, 22 JULI. De nieuwe reorganisatieronde die de Nederlandse mediawereld te wachten staat, wordt te snel als een bedreiging gezien. Dat vindt vakbondsbestuurder Herman Leisink van de FNV-bond Druk en Papier naar aanleiding van de aangekondigde verkoop van de Dagbladunie en een aantal tijdschriften door Reed Elsevier. “Schaalvergroting lijkt onaanvaardbaar voor de pluriformiteit. Maar misschien is het wel de enige manier om die pluriformiteit en de culturele diversiteit in stand te houden.”

Leisink is een pragmatische vakbondsman. Anders dan zijn collega van de journalistenvakbond NVJ, die de aangekondigde afstoting van krantetitels als NRC Handelsblad en Algemeen Dagblad als “dramatisch” bestempelde, wil hij vooral de nadruk leggen op de mogelijkheden die met de inlijving van de Dagbladunie door een andere uitgever kunnen worden gecreëerd. Behalve dat de schaalvergroting tot kostensaneringen bij de krantendivisie zal leiden, kan de bundeling van krachten in zijn ogen ook bijdragen aan de snellere ontwikkeling van andere informatiekanalen. “Je moet daarbij denken aan allerlei multimedia-produkten zoals kabeltelevisie, CD-I en databanken”, zegt Leisink. “Dat soort activiteiten draagt bij aan de pluriformiteit èn het levert nieuwe werkgelegenheid op”.

De trend onder uitgevers om zich op steeds meer verschillende informatiekanalen te storten, heeft binnen de FNV al tot vergaande samenwerking tussen de bij deze sector betrokken bonden geleid. Sinds enkele jaren opereren de Dienstenbond, Druk en Papier (grafici) en de Kunstenaarsbond al gezamenlijk binnen FNV-Kiem (kunstenaars, informatie en media). Vanaf begin 1996 wordt deze samenwerking in een stichtingvorm gegoten, waarbij Kiem als zelfstandige partner bij bijvoorbeeld CAO-besprekingen op gaat treden. Ook bij de eventuele verkoop van de Dagbladunie en de tijdschriftentitels zal Kiem als gesprekspartner fungeren. Leisink: “Er gaan grote verschuivingen optreden in de informatiesectoren. Door samen te opereren, willen we invloed uit kunnen oefenen op de ordening van deze sectoren.”

De reorganisaties in de mediasector zijn voor een deel van de huidige werknemers in deze branche bedreigend voor hun werkgelegenheid, erkent Leisink. Dat geldt voor 'ouderwetse' beroepsgroepen als zetters en opmakers, maar ook voor distributeurs en administratief en commercieel personeel. Ook bij verkoop van de Dagbladunie (2111 werknemers) zullen de saneringen vooral in deze groepen plaatsvinden. Daarbij zullen de gevolgen voor de regionale kranten en de huis-aan-huisbladen van Reed Elsevier waarschijnlijk veel groter zijn dan voor NRC Handelsblad en AD.“We lopen hier als vakbond tegen een kapitalistisch dilemma op. Aan de ene kant vinden we schaalvergroting slecht voor de werkgelegenheid, maar aan de andere kant is zo'n proces soms ook nodig om juist nieuwe banen op te leveren”.

Leisink, die zelf als onderhandelaar optreedt voor de grafische sector, wil duidelijk geen krokodilletranen verspillen aan onvermijdelijk banenverlies. “In bepaalde beroepen zie je pure afbraak van werkgelegenheid. Maar dat is niet nieuw. Je moet je richten op de mogelijkheden voor werkgelegenheid binnen het totale concern.” Ook dan zal het echter volgens Leisink niet mogelijk zijn om overtollige werknemers intern aan een nieuwe baan te helpen. “Het idee van sociale herplaatsing is in vakbondskringen sterk ontwikkeld, maar in de praktijk blijkt dat vaak toch niet haalbaar.”