Raas' verkeerde keuze voor een duivenmelker

BORDEAUX, 21 JULI. De dode is begraven, de bergen zijn verlaten, de Tour de France draait langzaam richting Parijs. De herinnering aan Fabio Casartelli zal niet gauw vervagen, maar ondertussen draait het circus op volle toeren. Het is weer tijd voor de massasprints. Voor de Oezbeek Djamolidine Abdoesjaparov, die in de resterende vlakke ritten een kans moet wagen.

In Bordeaux werd hij gisteren tweede, vandaag en zondag heeft hij nog een laatste mogelijkheid. Abdoesjaparov reed waarschijnlijk harder dan Erik Zabel, maar door de vele extra meters kwam hij aan de finishlijn toch nog een fietslengte tekort tegen de Duitser. Zijn slingerachtige manier van rijden leverde hem in het verleden veel protesten op, maar Abdoe heeft nooit schuld bekend. “Een rechte lijn bestaat niet in een sprint, die bestaat alleen op de tekentafel.”

Dit jaar ondervindt hij meer en meer nadeel van zijn weinig efficiënte sprinttechniek. Zijn etappezege in de Amerikaanse Dupont Tour is een troostprijs voor zo'n gerespecteerde wielrenner. In de Franse ronde komt hij tot nu toe telkens een paar meter tekort. Het lijkt alsof de mysterieuze miljonair over zijn hoogtepunt heen is. Hij wil nog wel, maar hij kan niet meer.

De 31-jarige Abdoe ondervindt de nadelen van de strammer wordende spieren. Niet voor niets zijn er weinig succesvolle dertigers in het sprintersgilde. Naarmate een renner ouder wordt, gaat hij normaal gesproken ook meer twijfelen aan de zin van een levensgevaarlijke onderneming. Erkende sprinters als Sean Kelly, Johan Museeuw en Laurent Jalabert durfden niet meer zo te kwakken, sinds zij het wielervak gingen combineren met het vaderschap. Met een kind in gedachte wil je nog wel eens in de remmen knijpen.

Voor Abdoe gelden die problemen veel minder. Hij gaat door voor een vrijgezel die af en toe heimelijk verlangt naar zijn geboortesstad Tasjkent. Hij woont tegenwoordig aan het Italiaanse Gardameer, waar hij zijn oude liefde voor de duiven heeft opgepakt. In een vraaggesprek met Elsevier zegt Abdoe dat de duif in West-Europa een handelsprodukt is. In Oezbekistan is de duif het symbool voor schoonheid en zuiverheid.

Zelf is hij eerder een symbool van durf en inzet. Sinds zijn amateurtijd bij de Russische wielerbond waagt hij zich in het strijdgevoel van de massasprint. Hij wordt versleten voor een fysieke draaikont, iemand die altijd en overal met zijn ellebogen werkt. Op die manier kwam hij in de Tour van 1991 zwaar ten val, toen hij op de Champs Elysées tegen de dranghekken botste.

Met een bloedend gelaat strompelde hij over de finishlijn, waardoor hij zich rechtmatig winnaar van het puntenklassement mocht noemen. De groene trui heeft hij in totaal drie keer gewonnen. Bij een vierde zege zou hij zich recordhouder mogen noemen, maar dit jaar gaat de Maillot Vert naar Jalabert.

Voor Abdoe was het puntenklassement een aardige stimulans om zijn marktwaarde te consolideren. Nu resteert alleen de kans op een etappezege. Wegens zijn aardige klimcapaciteiten zou hij in de laatste week frisser moeten zijn dan zijn concurrenten, zo luidde de plausibele theorie van zijn ploegleider Jan Raas. In het algemeen klassement is hij inderdaad vijftig minuten sneller dan Zabel, maar misschien heeft de Duitser zich nog bewuster gespaard voor de massaprint.

Volgens Raas werd Abdoe gisteren op kwaliteit verslagen. “Zabel is rapper en sneller. Abdoe heeft dit jaar verschillende kansen gehad, maar je moet toch concluderen dat het allemaal wat minder wordt.” Het is een veelzeggend commentaar van iemand die het beste voor heeft met zijn laatste grote aanwinst. “Abdoe is een vat vol met vuur. Maar de druk wordt steeds groter. Hij wil volgend jaar ook een contract verdienen.”

Voor Raas is een ritzege van Abdoe meer dan een dagsucces. Nog steeds hoopt de Zeeuwse ploegbaas een geschikte opvolger te vinden voor zijn huidige sponsor Novell. En wat is betere reclame dan een etappeoverwinning in de Tour de France? Raas schermt heel voorzichtig met een aanbieding van een kleine geldschieter, maar tussen de regels door blijft hij nog steeds hopen op een gullere gever. Na de Tour neemt hij een beslissing.

Mocht een grote sponsor zich niet meer aandienen, dan zal Raas noodgedwongen zijn aandacht verleggen naar de jeugd. Dan zal hij duurbetaalde profs als Abdoesjaparov en Vjatceslav Ekimov niet meer kunnen betalen. Vandaar dat beide Oosteuropeanen gisteren zo heldhaftig in de strijd waren voor een ritzege. De Rus Ekimov probeerde een paar kilometer voor de finish tevergeefs uit de greep van het peloton te blijven. Vervolgens trachtte zijn kopman met hangen en wurgen over de meet te fietsen, maar Abdoe kwam duidelijk tekort tegen Zabel. Bovendien kreeg hij van de jury een boete van driehonderd gulden omdat hij weer eens afweek van zijn lijn. Zabel behaalde zijn tweede etappezege.

Raas wil Abdoe niets kwalijk nemen. “Als je iemand bezig ziet met zo'n fantastische instelling, kun je niet zeggen dat je teleurgesteld over iemand bent. Gezien zijn enorme kwaliteiten zou hij toch een etappe moeten winnen.” Dat de nederlaag juist tegen Zabel tot stand kwam, was voor Raas extra zuur. Vorig jaar had hij een oriënterend gesprek met de Duitser, maar toen de huidige Telekom-coureur positief werd bevonden na een dopingcontrole, besloot hij van de transactie af te zien en de veel duurdere Abdoesjaparov te contracteren.