'González wist zelf van doodseskaders'

CÁDIZ, 21 JULI. De Spaanse premier Felipe González was er in de jaren tachtig van op de hoogte dat binnen de politie doodseskaders opereerden, die zeker 26 aanhangers van de Baskische militante afscheidingsbeweging ETA hebben vermoord.

Dat heeft een voormalige socialistische leider in Baskenland, Ricardo Damborenea gisteren gezegd. González heeft de beschuldigingen ontkend, maar Damborenea's verklaringen hebben zijn positie verder in gevaar gebracht. De Catalaanse nationalisten, van wiens steun het voortbestaan van het minderheidskabinet-González afhankelijk is, hebben verklaard dat de premier snel met een duidelijke verklaring moet komen over de uitlatingen. De conservatieve oppositiepartij Partido Popular (PP) eiste gisteren dat González aftreedt en verkiezingen uitschrijft.

Het is voor het eerst dat González rechtstreeks wordt beschuldigd in de reeks schandalen die de afgelopen anderhalf jaar zijn regering hebben geteisterd. Volgens Damborenea heeft hij verschillende malen met González gesproken over de doodseskaders, die bestonden uit politiefunctionarissen en onder de naam GAL opereerden.

Damborenea zei zelf medeverantwoordelijk te zijn voor de strategie achter de GAL. In zijn persconferentie, die volgde na een verhoor bij de onderzoeksrechter, gaf Damborenea toe betrokken te zijn geweest bij een ontvoeringsactie van de GAL. Daarbij werd per ongeluk een Baskische ondernemer - die niets met de ETA te maken had - in Frankrijk ontvoerd en tien dagen vastgehouden.

González noemde de beschuldigingen tijdens een persconferentie in Brussel “leugens”. González heeft altijd beweerd dat zijn regering nooit heeft meegewerkt aan de GAL, er niets van af wist en derhalve ook geen politieke verantwoordelijkheid draagt. Volgens González probeert zijn vroegere partijgenoot - inmiddels aanhanger van de PP - met zijn verklaringen zijn verdediging voor de rechter voor te bereiden. De aantijgingen maken volgens González deel uit van een campagne tegen zijn partij “en tegen mij persoonlijk”. De premier heeft aangekondigd juridische maatregelen tegen Damborenea te zullen treffen.

Behalve Gonzalez's eigen partij, de sociaal-democratische PSOE, heeft geen enkele politieke partij genoegen genomen met de reactie van de premier. De conservatieve en linkse oppositiepartijen hebben gevraagd dat González onmiddellijk voor het parlement zal verschijnen en vervolgens af moet treden. De Catalaans-nationalistische leider, Jordi Pujol, heeft eveneens gezegd dat het afleggen van een uitputtende verklaring van González op dit moment de hoogste prioriteit heeft. Pujol suggereerde zelfs dat opheldering belangrijker is dan dat González ongestoord de komende maanden het Spaanse voorzitterschap van de Europese Unie kan begeleiden. Eerder deze maand waren beide politici nog overeengekomen dat de verkiezingen in Spanje zullen worden vervroegd naar het voorjaar van 1996, als het Spaanse EU-voorzitterschap voorbij is.