Georganiseerde criminaliteit breidt zich uit naar Oosten

ARNHEM, 21 JULI. De georganiseerde misdaad krijgt steeds meer vertakkingen in Oost-Nederland. Zowel criminele organisaties in de Randstad als uit Oost-Europa breiden hun activiteiten met name uit naar de Achterhoek en Twente.

Dat blijkt uit het jaarverslag over 1994 van het Openbaar Ministerie in het ressort Arnhem, waartoe de arrondissementen Almelo, Arnhem, Zutphen en Zwolle behoren. Uit politie-onderzoek blijkt dat er in het ressort zo'n honderd criminele organisaties actief zijn. Een kwart ervan is op georganiseerde wijze bezig. De cijfers zijn afkomstig uit een landelijke inventarisatie van criminele groeperingen, die sinds 1988 jaarlijks wordt verricht. Het ressort heeft voor het jaarverslag de gegevens van de eigen regio nader geanalyseerd.

Volgens woordvoerder mr. P. Heer van het ressort Arnhem is er niet zozeer sprake van verplaatsing. Het is volgens hem niet zo dat criminele organisaties de Randstad verlaten om in Oost-Nederland actief te worden. “Het vertakt zich, men zoekt connecties. Dat heeft alles te maken met de geografische ligging van Oost-Nederland en met de bereikbaarheid: de aanleg van de A1 tot aan Enschede heeft daaraan ook zeker bijgedragen.”

Wat betreft de geografische ligging wijst Heer er op dat het voor bendes uit Oost-Europa en uit Turkije en Koerdistan steeds eenvoudiger wordt de eigen grenzen te passeren en zich te vestigen in een streek “ergens tussen de Randstad en Oost-Europa”. “En als er eenmaal een criminele organisatie in een streek zit, heeft dat natuurlijk een aanzuigende werking. Het kip-en-het-ei-verhaal.”

Het is volgens Heer aangetoond dat het voor bendes uit Oost-Europa zeer lucratief is om “net over de grens” een eigen organisatie op te zetten. Dat dit gebeurt blijkt onder andere uit twee omvangrijke arrestaties die in 1994 in het arrondissement Almelo werden verricht. Twee grote criminele organisaties werden opgerold, waarvan er een bestond uit Russen die in Nederland auto's stal en doorverkocht in Oost-Europa. Zo'n honderd auto's met een totale waarde van zes miljoen gulden zijn inmiddels teruggevonden. De twee hoofdverdachten in deze zaak zijn inmiddels veroordeeld tot vier jaar gevangenisstraf, twee medeplichtigen kregen twee jaar cel.

De andere organisatie handelde op grote schaal in marihuana. Een partij van meer dan 17.000 kilo - met een straatwaarde van 70 miljoen gulden - werd begin maart in het Overijsselse Geesteren onderschept. De drugs waren bedoeld voor de Nederlandse en de Duitse markt. Daarnaast smokkelde de organisatie tegen betaling Pakistanen en Iraniërs via Nederland naar Engeland.

Een groot aantal van de honderd criminele organisaties die in het oosten actief zijn, werkt volgens Heer ook elders. Hoeveel mensen er in totaal bij de benden betrokken zijn, valt volgens hem niet te zeggen. Om de zaak beter in kaart te brengen, is de politie begonnen met het opzetten van een informatie- en registratiesysteem.

Het zijn evenwel niet alleen de zware criminelen die Oost-Nederland hebben ontdekt. Door de gunstige geografische ligging langs de A1 doen ook veel inbrekers uit de Randstad Enschede en omstreken aan. “Ze slaan dan 's nachts hun slag, maar gaan niet direct terug. Dat zou te veel opvallen. Ze blijven in de wijk tot aan de ochtendspits en met dat verkeer rijden ze weer terug.” Omdat de politie ook die truc inmiddels kent, gaan ze nu om pas drie tot vier uur na de ochtendspits naar huis.