Een dikke Barbie

Gerrit de Jager en Gerrit Mollema: Stom! Uitg. Leopold. Vanaf 8 jaar. Prijs ƒ 24,90.

Op de Henny Huismanschool worden de kinderen uit groep vijf weleens moe van hun ouders. De een moet een beugel, de ander krijgt een blokfluit (in plaats van een elektrische gitaar), weer een ander moet op zijn broertje passen. Elk hoofdstuk van Stom! gaat over een leerling uit de groep van meester Henk en over zijn of haar ouders. Er is dus steeds een andere hoofdrolspeler, maar de kinderen duiken, als vriendjes en vriendinnetjes, ook in 'elkaars' hoofdstukken op. Stom! werd gemaakt door Gerrit de Jager, tekenaar van onder andere de strip De familie Doorzon en Gerrit Mollema, redacteur van de Nieuwe Revu.

De dialogen tussen ouders en kinderen in Stom! zijn vaak goed getroffen. Een moeder wil een goedkoop T-shirt met een namaak Disneyfiguur aanschaffen. Volgens haar is het precies de echte. Maar haar zoon zegt nukkig: 'Hij lijkt er helemaal niet op. Mickey Mouse heeft zwarte oren en geen gele. Dit is zomaar een rare muis.'

Gerrit de Jager maakt al jaren strips voor kinderen, zoals Roel en zijn beestenboel en Liefde en geluk. Stom! is het eerste kinderboek dat hij illustreert. Zijn illustraties tonen de misverstanden en het onbegrip tussen volwassenen en kinderen nog eens extra goed. Zo staart de imam die Fatima komt uitleggen waarom ze voortaan haar haar moet bedekken, met een vermoeide, gepijnigde blik naar het plafond. Tegenover hem wijst een klein meisje met een dwingend vingertje op de Koran, omdat ze zelf wil lezen waar staat dat meisjes vanaf hun tiende jaar een hoofddoek moeten dragen.

Ondanks de wisselende hoofdpersonen is het boek toch een beetje saai, want de kinderen lijken precies op elkaar. Zonder uitzondering zijn ze brutaal en goedgebekt, maar eigenlijk lief en oprecht. Af en toe wordt dat zelfs nog eens toegelicht: ' 'Dat snapt mijn neus ook wel,' zegt Fatima die het, wat brutaliteit betreft, tegen elk Nederlands meisje op kan nemen.' Mollema doorbreekt met dit soort zinnen op een lelijke manier de spreekstijl waarin hij de rest van het boek schreef.

Stom! heeft een verantwoorde boodschap, die er soms wat al te dik bovenop ligt. Zo wil Sjoerd geen nieuwe kleren kopen bij de goedkope winkel Piet's Supertextiel, omdat 'daar alleen Marokkanen komen. En asielzoekers en arme mensen.' Zijn moeder wordt driftig en geeft hem een klap, waarop toevalligerwijze een wel erg krom Nederlands pratende Marokkaanse opduikt die haar van kindermishandeling beticht: 'En daarom jij meppen? Ik jou slaan met grote tas? Hè? Jij leuk vinden?'

Gelukkig hebben tekst en illustraties van Stom! veel humor. Een meisje droomt van haar 'prins met het witte krijtje': ze is wanhopig verliefd op de meester. In het verhaal over Lonnekes beugel heten de tijdschriften in de wachtkamer van de tandarts 'Tandarts en Lange Dure Vakanties' en 'Tandarts en Kasten van Huizen'. Dat doet denken aan grappen van De Jager in De familie Doorzon, waar in etalages van seksshops pornobladen liggen met titels als 'Nijntje maakt een wip' en 'Arts en Bloto'.

Helaas zijn er in Stom! wat slordigheden geslopen. In de inhoudsopgave, waar de hoofden van de hoofdpersonen naast 'hun' hoofdstuk staan afgebeeld, zijn Martijn en Fatima omgewisseld. Bovendien sluiten de tekst en de illustraties soms niet goed op elkaar aan. ' 'Mijn moeder is feministisch en dan ben je tegen Barbies,' klaagt Lonneke bijvoorbeeld op het schoolplein tegen Fatima. 'Barbie is alleen maar mooi. En ze heeft geen hersens volgens mijn moeder,' zegt Lonneke. 'Volgens mij is Barbie een pop. En poppen hebben nooit hersens,' zegt Fatima. 'Nou ja, het is moeilijk uit te leggen,' zegt Lonneke. 'Maar pas als er een dikke Barbie komt met een tuinbroek en oranje haar, krijg ik er eentje. En die hoef ik niet.' ' Op de illustratie van Lonneke en haar moeder draagt deze feministe echter een bloesje met een gesteven kraagje, een parelsnoer en een kokerrok. Zij is keurig gekapt. In haar handen klemt zij een damestasje.