Duitse steun aan actie in Bosnië groeit

BONN, 21 JULI. De stemming in de Duitse bevolking verandert snel ten gunste van militair optreden door de VN en of de NAVO tegen de Bosnische Serviërs. Tegelijkertijd is een angstige vraag gerezen: beschikken de Bosnische Serviërs over de SAM 10, een Russisch grond-luchtrakettensysteem dat de kwaliteit van de Amerikaanse Patriot-raket evenaart of zelfs overtreft? En, zo ja, betekent dat dat Duitse Tornado-vliegtuigen het boven Bosnië, bij waarnemingsvluchten en het bestrijden van luchtafweer van de Bosnische Serviërs, veel moeilijker krijgen dan tot voor kort was gedacht?

Vandaag zijn veertien Duitse Tornado-vliegtuigen, acht daarvan met speciale elektronische apparatuur (ECR) voor de opsporing en vernietiging van grond-luchtraketten, uit Duitsland overgevlogen naar de Italiaanse NAVO-basis Piacenza. Van die basis moeten zij boven Bosnië VN-eenheden helpen beveiligen, dan wel hun hergroeperingen of - als het daartoe komt - hun uiteindelijke aftocht helpen verzekeren.

Drie weken geleden ging de Bondsdag met een ruime meerderheid akkoord (inclusief 45 oppositiestemmen) met de aanbieding van een 1.700 man sterk militair hulpcontingent. Dat was nadat minister Volker Rühe (CDU, defensie) had verzekerd dat de Tornado's dankzij hun vlieghoogte en snelheid weinig te vrezen hadden van de verouderde SAM 4- en SAM 6-raketten waarover de Bosnische Serviërs beschikken (en die in 1973 in de Yom-Kippoer-oorlog al door Egypte tegen Israels luchtmacht werden gebruikt).

Maar intussen heeft het eerste Duitse televisienet (ARD) deze week beelden uitgezonden waaruit moet blijken dat de Bosnische Serviërs nu óók over de modernere, snellere en verderreikende Russische SAM 10 beschikken.

Dit systeem zou voor de Tornado's om nòg een reden gevaarlijker zijn. Zijn raketten zijn namelijk voorzien van betere eigen “doelzoekende” middelen, die zich richten op de hittestroom en de uitlaatgassen van een vijandelijk vliegtuig, waardoor zij minder afhankelijk zijn van doelgeleiding door (kwetsbare) grondstations.

In zijn uitzending zei de ARD deze week uitdrukkelijk dat het beeldmateriaal aangeboden was door de Bosnisch-Servische t.v.-propagandazender Pale TV. In het ministerie van defensie in Bonn wordt nu onderzocht of, en hoeveel, SAM 10's er in Bosnië zijn. In Rühe's ministerie wordt er rekening mee gehouden dat de Bosnische Serviërs bluffen en dat de beelden van de SAM 10's niet in Bosnië zijn gemaakt.

De stemming in Duitsland over een eventueel militair optreden van de VN of de Navo tegen de Serviërs verandert blijkens enqûetes snel. Een meerderheid van de Duitsers is daar nu voor als daarmee het leed van de Bosnische bevolking kan eindigen of verminderen. Ook het publieke debat is van toon veranderd, al waarschuwen politici als minister Kinkel (buitenlandse zaken) onverminderd voor de risico's van oorlog-achtige interventies. Het weekblad Die Woche heeft de vraag of er met meer militair geweld moet worden opgetreden, zoals onder meer de Franse president wil, voorgelegd aan een reeks bekende Duitsers, die in meerderheid vóór militaire interventie blijken. Tot die meerderheid behoren uiteenlopende mensen als de schrijvers Günter Grass, zijn joodse collega's Horst Stern en Ralph Giordano, de historicus-publicist Joachim Fest, de vroegere DDR-premier Lothar de Maizière, de voorzitter van het verbond van Duitse banken, Karl-Heinz Wessel, alsook bisschop Johannes Dyba, die zo'n interventie “een moreel toelaatbaar middel” noemt.