Dansen met een helikopter; Meevliegen met demonstratieteam The Grasshoppers

Een vliegtuig ziet er uit als een vogel, logisch dus dat zo'n ding kan vliegen. Maar een helikopter lijkt meer op een grote kever of een sprinkhaan van ongeveer 2000 kilo. Daarom is het eigenlijk nogal gek dat een helikopter de lucht in gaat. Volgens piloot Denis Jans van het demonstratieteam The Grasshoppers (dat is Engels voor sprinkhanen) wil een helikopter dan ook niets liever dan neerstorten.

Denis Jans zegt het tegen mij, terwijl we op ongeveer tweehonderd meter hoogte vliegen ergens tussen vliegbasis Deelen (in de buurt van Arnhem) en Amsterdam. Ik doe mijn best om niet bang te worden en kijk stoer om me heen. En dat laatste kan heel goed in een helikopter, omdat je in een soort glazen koepel zit en dus alle kanten uit kunt kijken. Voor, achter en links naast ons vliegen ook heli's. In totaal zijn we met vijf. We vliegen in een mooie V-vorm, net als trekvogels in de herfst. De voorste bepaalt waar we heengaan. Het ziet er prachtig uit. Er is geen wolkje aan de lucht. De wereld onder ons lijkt op een grote en heel nauwkeurige landkaart: spoorlijnen, autowegen, weilanden en natuurlijk steden met huizen, tuinen, schuurtjes en vijvertjes. Zelfs mensen kun je nog redelijk goed zien.

Het stuntteam bestaat uit vier helikopters. Op vliegshows tollen ze met allerlei sierlijke bewegingen door de lucht. Ze buitelen over elkaar heen, gaan uit elkaar en komen weer dicht bij elkaar terug. Maar niet te dichtbij, dat is gevaarlijk! Want de wieken draaien rond met een snelheid groter dan die van het geluid (ongeveer 330 meter per seconde) - daardoor ontstaan die fraaie plofjes. Iedere keer gaat de propellor door de geluidsbarrière. De diameter van de rotorbladen is ongeveer 11 meter en omdat ze heel veel lucht naar beneden duwen, en daardoor zelf omhoog gaan, moeten ze ook niet te vlak onder elkaar vliegen.

Vanaf de grond zien al die griezelige bewegingen er uit als een zwierig luchtballet. Onder leiding van een trainer, die tijdens het oefenen van beneden toekijkt, hebben de piloten lang geoefend om alles precies gelijk te laten lopen.

Door de koptelefoon hoor ik de piloot van de voorste helikopter iets doorgeven aan de anderen. Ineens zwenken we scherp naar één kant. De aarde is nu niet meer onder me, maar naast me - en lijkt heel ver weg. Verder zie ik alleen maar blauwe lucht. The Grasshoppers willen even laten voelen hoe het is om met een heli te dansen. Ze vliegen boven het huis van een van de piloten, die zo even hallo zegt tegen zijn vrouw.

Ik denk aan de controle die de piloot voor we de lucht ingingen nog heeft uitgevoerd. Eerst is een technicus drie kwartier bezig geweest en daarna liep hij nog even helemaal om de heli heen. Hij rammelde wat met de wieken, schopte voorzichtig ergens tegenaan. Viel er toen niet ergens een schroefje uit, denk ik ineens, terwijl de aarde tolt en tolt? Met rook trekken de helikopters vijf witte strepen in de lucht. Opgelucht merk ik dat we de draai hebben overleefd.

The Grasshoppers bestaan al 23 jaar, maar waarschijnlijk is dit hun laatste seizoen. De luchtmacht heeft nieuwe helikopters gekocht en alle piloten zijn nodig om die te leren besturen. Als je de Grasshoppers nog een keer wilt zien, kan dat. Op 29 juli treden ze nog één keer op in Rhenen waar ze om 15.00 uur landen bij de Veerweg, naast de Cuneratoren.