Besmet bloed

MINISTER BORST (volksgezondheid) erkent dat een betere schadevergoeding op haar plaats is voor hemofiliepatiënten die in de jaren tachtig zijn besmet met het aidsvirus. Het overheidstoezicht op donorbloed in de jaren tachtig is tekortgeschoten, heeft de Nationale Ombudsman nu vastgesteld. De risico's zijn onderschat. Er is kostbare tijd verloren gegaan met het nemen van maatregelen die in het buitenland al wel bekend waren. De Nederlandse overheid heeft aanvankelijk ontkend dat sprake was van verwijtbaar handelen. Het is te waarderen dat Borst niet verder om het verzuim probeert heen te draaien. Een behoorlijk smartegeld is geheel op zijn plaats, al maakt een bedrag aan geld de gevolgen natuurlijk nooit ongedaan.

De vraag rijst of dit drama niet een strafrechtelijk onderzoek waard zou zijn geweest, zoals in Frankrijk wel is ingesteld. Maar daar is ook gebleken dat de strafrechtelijke schuldvraag gecompliceerd ligt. Deze veronderstelt dat individuele personen ten volle verantwoordelijk kunnen worden gesteld, en dat is niet eenvoudig in een anonieme bureaucratische structuur als een overheidsapparaat. De Ombudsman is er juist voor dergelijke situaties. Het aanspannen van een strafproces wanneer gerede twijfel bestaat aan de mogelijkheid het bewijs te leveren, is in niemands belang.

BIJ HET OORDEEL van de Ombudsman kan het desondanks niet blijven. De regering zal consequenties moeten trekken om herhaling te voorkomen. Wat denkt zij te doen aan het zichtbaar maken van verantwoordelijkheden? Ook is de regering nog wel een antwoord verschuldigd op de vraag waarom het zo lang heeft moeten duren voordat een dergelijke ernstige tekortkoming werd erkend.