Veiling bedrijven in zwang; Verkoop Dagbladunie aantrekkelijke kluif voor bankiers

ROTTERDAM, 20 JULI. Bankiers in Londen en Amsterdam wrijven zich in de handen. De verkoop door middel van een veiling van de Dagbladunie, uitgever van Algemeen Dagblad, NRC Handelsblad en enkele regionale kranten, belooft een hoop werk en wellicht ook vette 'fees' op te leveren. Veilingen van bedrijven zijn in Nederland een pril fenomeen, maar in Amerika al 25 jaar een snelle manier om de hoogst mogelijke prijs te krijgen.

“Als je veel kopers wilt bereiken, organiseer je een veiling”, zegt een bankier in Londen die regelmatig met het bijltje hakt, maar anoniem wil blijven. Soms is direct duidelijk dat slechts enkele concurrenten geïnteresseerd zijn. Dan is het effectiever om rechtstreeks gesprekken te voeren. Zo zette VNU drie jaar geleden zijn diepdrukkerijen in de etalage. Daarvoor waren maar twee echte kandidaten: een grote Amerikaanse drukker en het Nederlandse De Boer, de uiteindelijke koper.

Veilingen raken ook in Nederland in zwang. De gemeente Amsterdam verkocht onlangs op deze manier het lokale kabelbedrijf, terwijl de veiling van de meerderheid van de aandelen van Credit Lyonnais Bank Nederland (CLBN) in een afrondende fase verkeert. Reed Elsevier, die de Dagbladunie wil verkopen, heeft zelf ruime ervaring met veilingen. Het concern kocht vorig jaar de databanken Lexis/Nexis voor 1,6 miljard dollar op een veiling en viste achter het net bij een veiling van de computerbladen van de uitgeversfamilie Ziff.

De taak om zoveel mogelijk kopers naar de veiling te krijgen heeft ABN Amro gekregen. Die bank is door Reed Elsevier in de arm genomen om de verkoop van de Dagbladunie te begeleiden. Dat de Dagbladunie op een gegeven moment verkocht zou worden, was voor de kleine Nederlandse uitgeverswereld geen verassing. Elke krantenuitgever heeft een dossier Dagbladunie.

Over een paar weken kunnen zij meer informatie tegemoet zien, wanneer een verkoopmemorandum (het bid book of sales memorandum) afgerond is. Het wemelt overigens van de Angelsaksische termen: deze veilingen zijn overgewaaid uit Amerika, de mensen die de verkopen leiden (investment bankers) hebben Engels als werktaal. In het bid book staat meestal geen vertrouwelijke informatie. “Jullie hadden het ook kunnen schrijven”, zei een topbankier die het bid book voor de verkoop van CLBN heeft gelezen.

Met het bid book benadert ABN Amro vervolgens “op het hoogste niveau” zo veel mogelijk kandidaten in Nederland en daarbuiten, zo weet een bankier. Van regionale krantenmagnaat Wegener tot multi-media tycoon Rupert Murdoch.

Om de kijkers van de kopers te scheiden vraagt veilingmeester ABN Amro bij het begin van de veiling om preliminary bids. Dat is het kaartje voor de volgende ronde. Dan komt gedetailleerde informatie op tafel; gegadigden moeten een geheimhoudingsverklaring tekenen. Om de kille cijfers in perspectief te zetten, volgen presentaties door de directie van het bedrijf dat verkocht wordt.

De veiling wordt ingewikkelder wanneer de directie (al dan niet met het personeel) ook een bod heeft uitgebracht. Dan weten de andere gegadigden dat zij bij voorbaat een managementprobleem hebben indien zij als winnaar uit de race komen. “Met kwaadwillende honden is het slecht hazen vangen”, zegt een Nederlandse insider. Deze situatie deed zich een paar maanden geleden voor bij de verkoop van de gespecialiserede Nederlandse uitgever Colofon (zakelijke informatie via dochters als Vuga en Delwel). Na een slepende veiling kwam Colofon in handen van een consortium van financiers inclusief de directie.

Na de presentaties moeten kandidaten een final bid uitbrengen. Daarbij gaat het niet alleen om de prijs, maar ook om de plannen van de koper, waaronder de gevolgen voor de werkgelegeheid. “Dat speelt in Nederland altijd een rol van betekenis”, weet de eerder genoemde Londense adviseur. Daarom zou ook ABN Amro in de arm zijn genomen: die kent als Nederlandese bank de typische Nederlandse (politieke) gevoeligheden beter dan een Angelsaksische adviseur.

In tegenstelling tot wat het woord final bid suggereert, is het geen finaal bod. “Dan pas beginnen de onderhandelingen met de beste twee of drie bieders”, zegt een adviseur. De begeleidende bank probeert hen tegen elkaar uit te spelen en een ware bidding

frenzy uit te lokken onder het motto: het huis van de buurman is maar één keer te koop.

Daarbij kan de raadpleging van de vakbonden en het personeel makkelijk in het gedrang komen. De bonden moeten volgens de fusieregels van de SER geconsulteerd worden wanneer de verwachting gewettigd is dat overeenstemming tussen koper en verkoper wordt bereikt. Zo'n moment is altijd moeilijk te bepalen, maar dat geldt des te meer als er een biedingsstrijd ontstaat of wordt uitgelokt. Zo hebben sommige vakbondsbestuurders bij de verkoop van Credit Lyonnais Bank Nederland het gevoel dat de fusieregels zijn geschonden.