Europa in de nesten

HOUD ME VAST OF ik neem de benen. Met dit drukmiddel proberen de Europese troepenleveranciers elkaar en de Amerikanen te binden aan de slagvelden van Bosnië. Tienduizenden vluchtelingen bevinden zich in een noodsituatie, en er is opnieuw sprake van slachtpartijen onder de aan haar lot overgelaten moslimbevolking. Frankrijk heeft als eerste harde taal gebezigd tegenover de Serviërs. Er kwam zelfs een soort presidentieel ultimatum aan te pas om de partners over de streep te trekken. Tevergeefs. De jongste manoeuvre is een Brits-Franse eis aan Washington om te hulp te komen op straffe van dat UNPROFOR anders verleden tijd zal zijn.

De eis klinkt wat eigenaardig als men bedenkt dat het Amerikaanse Congres nu juist niets liever wil dan dat de blauwhelmen vertrekken. Dan kan eindelijk het wapenembargo worden opgeheven voorzover het de Bosnische regering treft, dan kunnen de moslims van wapens worden voorzien en dan kunnen zij dankzij hun grotere mankracht de Serviërs een nederlaag toebrengen. Maar Britten en Fransen verwachten een andere reactie: de Amerikaanse regering heeft toegezegd een terugtrekking van UNPROFOR militair mogelijk te maken. Hun eis verwijst naar die belofte. Het zou Washington een lief ding zijn als die niet behoefde te worden ingelost. Het zenden van enkele tientallen helikopters voor het ontzet van Gorazde zou dan nog het mindere kwaad zijn.

ALLES BIJEEN MAAKT het gemarchandeer geen verheven indruk, zeker niet tegen de achtergrond van de bloedige gebeurtenissen in de VN-enclaves in Bosnië zelf. Hoofdzaak blijft dat de Europese bondgenoten zich hebben vertild aan het probleem van het uiteenvallen van Joegoslavië. Zij verwachtten destijds een eerste gezamenlijke daad te kunnen stellen op het gebied van de buitenlandse en veiligheidspolitiek en zo hun nieuwe schepping, de Europese Unie, een eigen gezicht op het internationale toneel te geven. Dat gezicht is er nu, maar het is verwrongen en maakt een uitgeputte indruk. Het toont vooral verongelijktheid. Het gaat dan ook wel ver om tegenover de Amerikaanse partner een grote mond op te zetten. Europa heeft zich in de nesten gewerkt. Daarvan kan het alleen zichzelf de schuld geven.