Radio-amateur: veel doden en gewonden; Aanval op Zepa geopend

SARAJEVO, 18 JULI. De Bosnische Serviërs hebben vandaag met tanks en artillerie een grote aanval ingezet op de moslim-enclave Zepa in het oosten van Bosnië. Dat heeft een radio-amateur uit de belegerde enclave gemeld. De Oekraïense blauwhelmen in de enclave hebben de aanval bevestigd.

Gisteren beschoten de Serviërs Zepa wel, maar deden ze geen pogingen naar de stad op te rukken. Zondag waren ze de stad tot op anderhalve kilometer genaderd. Volgens de radio-amateur zijn bij de aanval vandaag veel doden en gewonden gevallen. De humanitaire toestand in Zepa is “verschrikkelijk”, zei hij.

De moslim-verdedigers van Zepa gijzelen de commandant van de Oekraïense blauwhelmen in de enclave. Ze dreigen hem dood te schieten als de Oekraïeners niet hun laatste wapens afstaan.

De lidstaten van de Europese Unie steunden gisteren een Nederlands voorstel om blauwhelmen in te zetten voor een evacuatie van burgers uit Zepa, om te voorkomen dat de inwoners worden blootgesteld aan wandaden door de Bosnische Serviërs, zoals vorige week gebeurde na de inname van Srebrenica.

In de nabij Zepa gelegen enclave Gorazde hebben Bosnische regeringssoldaten zich gisteren meester gemaakt van de wapens van tachtig Oekraïense blauwhelmen, met het argument dat ze zich moeten kunnen verdedigen tegen een verwachte aanval van de Bosnische Serviërs.

De regeringssoldaten gingen het kamp van de Oekraïeners binnen en namen op drie na alle voertuigen mee, evenals alle wapens, munitie, radio's, kogelvrije vesten en medische apparatuur.

Vierduizend moslim-mannen uit Srebrenica - burgers en soldaten van het regeringsleger - zijn er in geslaagd in een voettocht van zes dagen van Srebrenica naar Tuzla te ontkomen. Naar hun zeggen hebben elfduizend andere mannen het niet gehaald: ze zijn onderweg gesneuveld, vermoord of gevangengenomen door de Bosnische Serviërs.

Veel van de ongeveer twintigduizend mannen van Srebrenica vluchtten bij de inname van de stad door de Bosnische Serviërs begin vorige week de bergen in, terwijl de vrouwen, kinderen en bejaarden zich in Potocari onder de betrekkelijke bescherming van de Nederlandse blauwhelmen plaatsten.

Vierduizend mannen kwamen zondagavond laat en in de loop van gisteren uitgeput in Tuzla aan na een mars van zes dagen door de bergen en bossen.

Een woordvoerder van de Bosnische Serviërs, Jovan Zametica, heeft gisteren tegengesproken dat de Bosnische Serviërs zich na de val van Srebrenica schuldig hebben gemaakt aan wreedheden. Volgens hem hebben “de internationale media de moslim-autoriteiten bijgestaan in een orgie van onkritische verslaggeverij”.

Pag. 5: Wreedheden in Srebrenica

De directeur van Artsen zonder Grenzen, Jacques de Milliano, sprak gisteren na gesprekken met vluchtelingen van “ongekende wreedheden”. Hij had een vrouw ontmoet wier twee kinderen voor haar ogen werden vermoord en wier man voor 'ondervraging' werd afgevoerd; de volgende dag was een van haar dochters door Servische militairen verkracht en werd een andere weggevoerd. Een andere getuige vertelde te hebben gezien dat zwangere vrouwen met messen waren vermoord.

De Franse regering heeft de leiding van de moslim-Kroatische federatie in Bosnië beschuldigd van “het saboteren” van de 'snelle reactiemacht' (RRF) die in Bosnië benarde blauwhelmen moet gaan helpen. Een Franse woordvoerder voorspelde “een krachtige politieke reactie” als aan die sabotage geen eind wordt gemaakt. De RRF is nog niet compleet wegens de weigering van de leiding van de federatie de troepen vanuit Kroatië Bosnië te laten binnentrekken.

De Bosnische minister van buitenlandse zaken, Muhamed Sacirbey, heeft gezegd dat de VN-missie in Bosnië “voorbij is” en dat zijn regering “zeer spoedig” de Veiligheidsraad op de hoogte zal brengen van haar besluit, het mandaat van de VN-vredesmacht niet te verlengen. De VN-vredesmacht in Bosnië zal zich volgens Sacirbey “vrijwillig terugtrekken”. Als dat niet gebeurt zal de regering in Sarajevo “uiterlijk in november” staan op de beëindiging van haar aanwezigheid. “Het VN-kader is niet langer een acceptabele basis voor de aanwezigheid van internationale troepen in Bosnië-Herzegovina. Je hebt geen 30.000 VN-troepen nodig om het werk van drie- tot vijfduizend man te doen”, aldus Sacirbey.

In plaats van de blauwhelmen wil Bosnië volgens de minister bilaterale overeenkomsten treffen met landen die bereid zijn troepen in Bosnië te legeren. Die landen zullen “nieuwe, meer robuuste regels voor confrontaties met de Serviërs moeten accepteren”. Landen die daar niet toe bereid zijn, moeten hun troepen terugtrekken, aldus Sacirbey. (Reuter, AP, AFP)